De 9 meest voorkomende vragen over telewerk

Door Katleen Jacobs - 10 november 2020 - Leestijd: 3 minuten

Werkplanning -en organisatie

De regels rond verplicht telewerk blijven voor verwarring zorgen. Vooral in bedrijven waar thuiswerk onmogelijk is, breken ze zich het hoofd erover. Hoe moeten zij het werk organiseren en wat als een werknemer weigert om te komen werken? Hierbij het antwoord op negen veelgestelde vragen. 

 

Q1: Is telewerk tijdens de semi-lockdown verplicht? 

A: Ja, telewerk is opnieuw verplicht voor alle functies waarbij dit technisch gezien mogelijk is, ook in de essentiële of vitale sectoren. Deze verplichting geldt voorlopig van 2 november tot 14 december 2020, een verlenging is mogelijk. Kan thuiswerk niet omwille van de aard van het werk of de continuïteit van de bedrijfsvoering, activiteiten of dienstverlening, dan vervalt deze plicht. 

Q2: Wat als mijn medewerkers niet kunnen telewerken? 

A: Is de aanwezigheid op de werkvloer echt vereist, dan neem je de nodige preventiemaatregelen (afstandsregels, sanitaire voorschriften, mondmaskers …) om de veiligheid op de werkvloer te garanderen. Laat je hiervoor inspireren door de Generieke Gids om de verspreiding van Covid-19 op het werk tegen te gaan, aangevuld met de richtlijnen en maatregelen die gelden voor je sector.

Q3: Moet ik aan mijn werknemers verantwoorden waarom telewerk niet mogelijk is?

A: Je bent niet verplicht om aan werknemers te motiveren waarom telewerk onmogelijk is. Dit is wel aangewezen, zeker als hier vragen over zijn. Werknemers die menen dat hun werkgever de maatregelen niet respecteert, kunnen dit namelijk melden aan de regionale directie van het Toezicht op het Welzijn op het Werk.

Q4: Hebben de medewerkers die niet kunnen telewerken een bewijs nodig? 

Aan werknemers voor wie telewerken onmogelijk is, bezorg je een attest waarin je vermeldt dat hun aanwezigheid op de werkvloer noodzakelijk is. De nood om aanwezig te zijn mag daarnaast ook ‘door elk andere bewijsstuk’ worden aangetoond. Dit kan zijn: het dragen van werkkledij of uniform, een badge met duidelijke vermelding van de functie van de werknemer (bijvoorbeeld ‘veiligheidsagent’) of een werfwagen met professioneel gereedschap, bijvoorbeeld voor techniekers of bouwvakkers. 

Q5: Moet ik op het attest ‘onmogelijkheid telewerk’ ook motiveren waarom thuiswerk niet kan?

A: Nee, dat hoeft niet. Het attest moet enkel de noodzaak om aanwezig te zijn op de werkplaats bevestigen. Je moet dus niet motiveren waarom dat zo is. Doe je dat toch, dan mag de sociaal inspecteur er wel rekening mee houden in geval van controle. 

Q6: Wanneer moet mijn werknemer het attest ‘onmogelijkheid telewerk’ voorleggen? 

A: Om discussies te vermijden zorg je het best dat elke werknemer die op het bedrijf aanwezig is een attest op zak heeft (ook al is een ander bewijsstuk mogelijk). We stellen vast dat de sociale inspectie hier streng optreedt. Ook voor nachtelijke verplaatsingen geldt het als bewijs, want over het hele grondgebied geldt nog altijd de nachtklok. 

Tijdens de nachtklok – in Vlaanderen van middernacht tot 5 uur, in Brussel en Wallonië van 22 uur tot 6 uur – zijn enkel essentiële, niet-uitstelbare verplaatsingen mogelijk. Concreet gaat het dan om woon-werkverplaatsingen, professionele verplaatsingen of medische noodgevallen. Begeeft je werknemer zich dan op de openbare weg, dan moet hij of zij onmiddellijk de reden van de verplaatsing kunnen aantonen op vraag van de politie. Buiten de avondklok zijn niet-essentiële verplaatsingen nog altijd toegelaten, een attest is hier niet nodig.

Q7: Welke sancties gelden bij niet-naleving van de telewerkplicht?

A: Leef je de maatregelen niet na, dan riskeer je zware boetes. De sociale inspecteurs van het Toezicht op het Welzijn op het Werk en Toezicht op Sociale Wetten houden gerichte controles op de naleving van verplicht telewerk en het toepassen van de veiligheidsmaatregelen, indien thuiswerk onmogelijk is. Stellen zij een inbreuk vast, dan kan de administratieve geldboete oplopen van 200 tot 2.000 euro en de strafrechtelijke boete van 400 tot 4.000 euro.

Q8: Wat als mijn werknemer weigert naar kantoor te komen, ook al kan telewerk niet?

A: Je werknemer kan niet op eigen houtje beslissen om thuis te blijven als telewerk onmogelijk is. Doet hij dit toch, dan is hij onwettig afwezig. In dat geval moet jij geen loon uitbetalen. Alleen als hij een geldig quarantaineattest op zak heeft, kun je hem niet dwingen om naar het werk te komen. Tijdens die quarantaineperiode ontvangt hij dan een tijdelijke werkloosheidsuitkering. Las je trouwens onze meest gestelde vragen over quarantaine al? 

Q9: Moet ik mijn medewerkers hun onkosten vergoeden voor de periode van telewerk?

A: Momenteel is telewerk verplicht als maatregel om de verspreiding van het coronavirus te beperken. In dit geval moet je geen kostenvergoeding toekennen aan thuiswerkende werknemers. Spreek wel af wie wat voorziet of vergoedt qua werkmiddelen, bijvoorbeeld de aankoop van een laptop of ergonomisch bureaumateriaal of het gebruik van de vaste telefoon. De RSZ aanvaardt hiervoor enkel een terugbetaling aan de hand van de reële kosten, zonder forfait. 

Wil je toch een vergoeding betalen aan werknemers die extra kosten maken, dan kun je een beroep doen op de volgende (para)fiscaal vrijgestelde forfaits voor telewerk:

  • 20 euro/maand voor professioneel gebruik van de eigen computerinstallatie (PC/laptop, printer …);
  • 20 euro/maand voor professioneel gebruik van het eigen internet; 
  • een bureauvergoeding van 129,48 euro (vanaf 1 april 2020), onder meer voor de kosten voor verwarming, elektriciteit, telefoon, klein bureaumateriaal en de inrichting van het thuiskantoor.  

De forfaitaire bureauvergoeding geldt in principe enkel voor werknemers die op structurele of regelmatige basis van thuis uit werken. Maar de RSZ en fiscus aanvaarden deze nu ook voor medewerkers die verplicht moeten telewerken door de coronacrisis. 

Je kunt de bureauvergoeding en de forfaits van 20 euro ook cumuleren, op voorwaarde dat je kunt aantonen dat de kosten die gedekt zijn door de telewerk-forfaits, nog niet in de bureauvergoeding vervat zitten.

Opgelet! Heb je op ondernemingsniveau al een beleid rond structureel telewerk uitgewerkt en werd een thuiswerkvergoeding overeengekomen in een telewerkovereenkomst? Dan heeft je werknemer hier nog altijd recht op. Ook dus in deze periode van verplicht telewerk.

Alles wat er te weten valt over telewerk gebundeld

We hebben ook onze corona FAQ-pagina aangevuld met de meest gestelde vragen rond telewerk. Check regelmatig voor de meest recente updates. We wijzen je ook graag de weg naar onze themapagina, waar we alle info rond telewerk verzamelen.

Gerelateerde artikelen

refresh Meer artikelen