Workation: combineer werk en vakantie

Het is vandaag steeds makkelijker om aan telewerk te doen. En als je werk kan doen met een pc en degelijk internet, waarom niet werk en vakantie combineren? Langzaamaan wint de workation - telewerken vanop een vakantiebestemming - aan populariteit. Aantrekkelijk voor werknemers, en een sterk signaal van vertrouwen vanwege de werkgever. Maar wie landsgrenzen overschrijdt, komt al snel juridisch complex terrein tegen. Als werkgever is de uitwerking van een goed doordacht beleid dan ook essentieel. 

Een workation is geen vakantie, maar een specifieke vorm van telewerk. Tijdens een workation combineert een werknemer telewerk en vakantie, door vanop de vakantiebestemming gewoon door te werken. Of het nu gaat om een appartement aan zee, een buitenverblijf in Spanje of zelfs een AirBnB op een exotische bestemming als Costa Rica. Een workation zorgt voor vakantiegevoel, zonder dat de werknemer er effectief vakantiedagen voor moet opnemen.  

Voor werkgevers is het toestaan van workations een sterk signaal van flexibiliteit en vertrouwen ten aanzien van hun werknemers. 

Een workation klinkt eenvoudig: de werknemer telewerkt op de vakantieplek immers net zoals thuis. Als er landsgrenzen overschreden worden, komt er echter heel wat bij kijken. 

Sociale zekerheid

Binnen de EU gelden er afspraken rond de toepasselijke sociale zekerheid. Een tewerkstelling van korte duur in een ander land heeft meestal geen impact; het Belgische sociale zekerheidsregime blijft behouden. Buiten de EU wordt het complexer: er gelden dan geen overkoepelende afspraken meer en de toepasselijke sociale zekerheid moet voor de concrete situatie onderzocht worden. 

Formaliteiten en verzekeringen

Bij een workation binnen de EU, dient de werkgever een A1 document aan te vragen dat aantoont dat de werknemer sociaal verzekerd blijft in België. 

De Belgische arbeidsongevallenverzekering blijft van toepassing zo lang de werknemer onder Belgische sociale zekerheid valt. Wel neemt de werkgever best contact op met de verzekeraar om na te vragen welke informatie aangeleverd moet worden. Zo moet de concrete telewerkplek meestal doorgegeven worden aan de verzekering. 

Bij een workation buiten de EU, is vaak een work permit of een specifiek visum nodig. Sommige landen spelen hierop in en hebben zelfs een digital nomad visum om workations te faciliteren. 

Fiscaliteit

Waar de werknemer belastbaar is, wordt bepaald op basis van het dubbelbelastingverdrag tussen woonland en werkland. Meestal stelt zich geen probleem, en blijft het woonland bevoegd. In enkele situaties is extra aandacht geboden: 

• Grensarbeiders zijn bij een workation belast in hun woonland
• Veelvuldige workations in het buitenverblijf van de werknemer: risico op wijziging van inwonerschap met alle gevolgen van dien. 

Arbeidsrecht

Aangezien een workation een vorm van telewerk is, is het essentieel dat telewerk op een correcte manier is ingevoerd in de onderneming. Daarnaast is het verplicht om een detacheringsovereenkomst af te sluiten bij een workation langer dan 1 maand. 

Aangezien de impact van een workation groter is dan je op het eerste gezicht zou denken, is het essentieel om een concreet beleid uit te werken. Een goede voorbereiding is het halve werk en je vermijdt verrassingen voor werkgever en werknemer. 

Een goed workation-beleid bepaalt onder meer:

• In welke landen een workation mogelijk is
• Vereisten aan de werkplek en afspraken rond arbeidsduur
• De maximale duur (bv. een aantal werkdagen per jaar)
• De aanvraag- en goedkeuringsprocedure

Door workations te organiseren binnen een duidelijk kader, combineer je flexibiliteit en compliance. Het resultaat? Tevreden werknemers, minder risico’s en juridische zekerheid.