1. Home>
  2. Nieuws & inspiratie>
  3. Verloning en loonkosten>
A Man Looking at a Computer Screen with Data

Onduidelijkheid over auteursrechten houdt (voorlopig) aan

Je moet de laatste maanden al onder een steen geleefd hebben om niet te weten dat de auteursrechtenwet grondig is gewijzigd. Het toepassingsgebied is ingeperkt, er zijn bijkomende antimisbruikbepalingen toegevoegd en er geldt slechts een beperkte overgangstermijn van één jaar voor zij die uit de boot vallen. De wijziging kadert in een ruimer plan van de minister van Financiën om fiscale en sociale fraude tegen te gaan. Wat vooral overblijft, is rechtsonzekerheid.

Het fiscale gunstregime voor auteursrechten werd eind 2022 aangepast. De federale regering zette paal en perk aan de ruime interpretatie ervan, waardoor heel wat beroepsgroepen dreigen uitgesloten te worden. De FOD Financiën houdt nu vast aan een erg strikte toepassing. Uit bepaalde politieke hoek valt dan weer te horen dat het allemaal niet zo’n vaart zal lopen. Het valt af te wachten hoe de rulingcommissie en de RSZ deze nieuwe wet zullen interpreteren en toepassen. Met andere woorden: onduidelijkheid troef.

    Ter herinnering: wat zijn auteursrechten?

    Sinds 2008 kennen we in België het fiscale gunstregime voor inkomsten uit auteursrechten en zogeheten naburige rechten van uitvoerende kunstenaars. Hierdoor worden auteursrechtelijke vergoedingen niet als beroepsinkomsten beschouwd, maar als roerende inkomsten. Daarop is slechts 15% roerende voorheffing verschuldigd. Het systeem won de laatste jaren aan populariteit in creatieve sectoren, vooral dankzij het ruime toepassingsgebied. Voor werkgevers liggen de loonkosten een pak lager als ze een deel van het loon kunnen uitbetalen als auteursrechtenvergoeding. Ook bedrijfsleiders die auteursrechtelijk beschermde werken creëren en afstaan, maken er veelvuldig gebruik van.

      Wat verandert er?

      • Het toepassingsgebied: het fiscale gunstige regime zou enkel nog gelden voor mensen die ‘werken van letterkunde of kunst’ overdragen en beschikken over een kunstwerkattest of hun auteursrechtelijk beschermd werk aan derden overlaten om het openbaar te verspreiden.
         
      • Het maximale grensbedrag als roerend inkomen: 70.220 euro wordt de absolute grens. Elke vergoeding boven deze grens valt niet meer onder het fiscale gunstregime. Ook mag de auteursrechtenvergoeding in combinatie met de vergoeding voor geleverde prestaties op termijn maximaal 30% van de totale vergoeding bedragen. Het resterende bedrag wordt belast als beroepsinkomen. Daarnaast zijn er nog beperkingen voor wie de afgelopen 4 jaar een te hoge auteursrechtenvergoeding ontvangen heeft.

        Welke impact heeft deze wijziging?

        Om te bepalen welke werken nu concreet in aanmerking komen, verwijst de wet naar enkele specifieke bepalingen uit het Wetboek Economisch Recht (titel 5), die weinig verhelderen. Bovendien is het onduidelijk wat moet worden verstaan onder ‘openbaar’. Aan hoeveel personen moet een werk worden getoond om ‘publiek’ te zijn en mogen die individuen ook tot een private groep behoren?

        Een strikte interpretatie van de nieuwe regels zou betekenen dat heel wat sectoren uitgesloten worden van het gunstregime. Denk aan softwareontwikkelaars, architecten en consultants. Journalisten zouden dan weer op beide oren kunnen slapen, want hun werk is in principe toch openbaar.

        Nochtans benadrukte de minister van Financiën in eerste instantie dat het helemaal niet de bedoeling is om volledige beroepsgroepen uit te sluiten. Later verklaarde hij dat de specifieke verwijzingen uit de nieuwe wet wel degelijk strikt geïnterpreteerd moeten worden. Daarnaast zijn er enkele activistische advocaten die de nieuwe wet ruim interpreteren. Maar wie trekt finaal aan het langste eind: de fiscus of de juristen?

        Het is nu wachten op een circulaire en de eerste rulings om de werkelijke draagwijdte en impact van de wetswijziging te kennen. In afwachting raden we aan om toch maar uit te gaan van een strikte interpretatie.

          NAR spreekt zich negatief uit

          Ook binnen de Nationale Arbeidsraad (NAR) zijn de meningen verdeeld. Werknemersvertegenwoordigers menen dat de auteursrechtenvergoeding als loon moet worden beschouwd, en dus onderworpen is aan socialezekerheidsbijdragen. Vanuit werkgevershoek valt te horen dat de wet te veel onduidelijkheid creëert, zeker wat betreft de toepassing en definities in het kader van de sociale zekerheid, en bijgevolg mogelijk discriminerend zou zijn.

            Overgangsmaatregel als vangnet

            De nieuwe auteursrechtenregeling geldt sinds 1 januari 2023. Wie in 2022 al een vergoeding ontving via het oude systeem van auteursrechten valt onder een overgangsperiode van 1 jaar. Concreet: voor het aanslagjaar 2024 (inkomsten 2023) kun je de vergoedingen voorlopig op dezelfde wijze als vorig jaar berekenen, mits toepassing van de lagere grensbedragen. We raden aan dit bedrag voorlopig enkel te simuleren en pas te boeken wanneer er meer duidelijkheid is. Het lijkt ons alleszins niet aangewezen om profielen die in de grijze zone zitten – zoals IT-ers, architecten of consultants – nu te adviseren in het systeem van auteursrechtenvergoedingen te stappen.

              Blijf niet zitten met je vragen

              Onze experts zitten hier dagelijks bovenop. Uiteraard houden we je op de hoogte van de laatste ontwikkelingen, zodat je je klanten gericht kunt adviseren. Voor specifieke vragen kun je zoals altijd bij ons terecht.

                Contacteer ons
                Bart-Hollebekkers

                Bart Hollebekkers

                Consultant Tax & Legal

                Bart begon in mei 2014 bij SD Worx als Advanced Tax Consultant. Inmiddels groeide hij binnen het team uit tot Practice Leader Tax. Zijn focus ligt daarbij enerzijds op de fiscale consequenties van internationale tewerkstellingen en anderzijds op de uitwerking van diverse fiscale maatregelen (vrijstellingen bedrijfsvoorheffing, rulingaanvragen, vergoeding voor auteursrechten, enz.). Hij volgt de fiscale wetgeving op de voet en staat regelmatig in contact met diverse overheidsdiensten. Als expert op dit vlak deelt hij zijn kennis onder andere als trainer van onze opleiding ‘internationale tewerkstelling’ en onze jaarlijkse Dag van de Payroll Professional.