Belgische werknemers laagste ondernemersambitie in Europa

Belgische werknemers tonen weinig ambitie om ondernemer te worden. Slechts 14% overweegt concreet een eigen zaak, tegenover gemiddeld 25% in zestien onderzochte Europese landen. Daarmee staat België op de laatste plaats, samen met Duitsland. Dat blijkt uit een bevraging van SD Worx bij 16.500 werknemers in zestien Europese landen, onder wie meer dan 1.000 Belgen. Bij werknemers jonger dan 35 loopt de interesse wel op tot bijna één op vier (24%). Ook leidinggevenden overwegen ongeveer dubbel zo vaak een eigen zaak als werknemers zonder leidinggevende verantwoordelijkheid.

Leeftijd vormt de duidelijkste scheidslijn. Bij werknemers jonger dan 35 overweegt 24% een eigen zaak. Vanaf 35 jaar neemt die interesse af: bij 35- tot 54-jarigen gaat het om 11%, tegenover 6% bij 55-plussers. Over alle leeftijden heen overweegt één op de zeven werknemers (14%) concreet een eigen zaak te starten.

Ook de andere indicatoren wijzen in die richting: 26% van de werknemers jonger dan 35 zegt liever als zelfstandige dan als werknemer te werken en 25% overweegt te starten in bijberoep. Over alle leeftijden heen bedragen beide aandelen 16%.

Niet alleen leeftijd, maar ook verantwoordelijkheid in de huidige job speelt een rol. Van de werknemers die één of meer mensen aansturen, overweegt 23% een eigen zaak. Daarmee ligt hun ondernemersinteresse ongeveer dubbel zo hoog als bij werknemers zonder leidinggevende verantwoordelijkheid (10%). Hetzelfde geldt voor starten in bijberoep (25% vs. 13%) en liever werken als zelfstandige (27% vs. 11%).

Ook de omvang van de werkgever lijkt samen te hangen met de interesse in ondernemerschap. Bij organisaties met minder dan 250 werknemers overweegt 17% een eigen zaak; bij werkgevers met minstens 2.500 werknemers gaat het om 6%.

De verschillen naar geslacht zijn kleiner, maar consistent. Bij mannen overweegt 17% een zaak te starten; bij vrouwen gaat het om 10%. De starterscijfers van Xerius vullen dit beeld van de ondernemersambitie aan met gegevens over wie effectief de stap zet.

In de zestien onderzochte landen overweegt gemiddeld 25% van de werknemers een eigen zaak. België blijft met 14% ruim onder dat gemiddelde en staat voor deze indicator op de laatste plaats, samen met Duitsland. Voor starten in bijberoep scoort alleen Spanje lager: 14%, tegenover 17% in België.

België en Spanje blijven voor elk van de drie bevraagde indicatoren tussen 14% en 17%. Aan de andere kant van het spectrum staan Roemenië, Servië en Kroatië. In Roemenië overweegt 45% een eigen zaak, wil 55% starten in bijberoep en werkt 52% liever als zelfstandige dan als werknemer.1

SD Worx, de toonaangevende Europese HR- en payrolldienstenverlener, ondersteunt kleinere en grote organisaties bij hun HR- en payroll-uitdagingen. Om een vinger aan de pols te blijven houden bij werkgevers en werknemers, voert SD Worx regelmatig diepgaande enquêtes uit in heel Europa. De analyse van het meest recente ‘HR & Payroll Pulse’ onderzoek biedt organisaties waardevolle inzichten om hun HR- en payrollstrategie scherp te stellen en toekomstbestendig te maken.

Het onderzoek werd tussen 27 januari en 20 februari 2026 uitgevoerd in 16 Europese landen: België, Duitsland, Finland, Frankrijk, Ierland, Italië, Kroatië, Nederland, Noorwegen, Polen, Roemenië, Servië, Slovenië, Spanje, het Verenigd Koninkrijk en Zweden door het SD Worx Research Institute. In totaal werden 5.936 HR-beslissingsnemers en 16.500 werknemers bevraagd. De resultaten geven een representatief beeld van de arbeidsmarkt in elk land. In België werden 1.000 werknemers bevraagd, waarvan de maximale foutmarge 3,02% voor deze steekproef bedraagt (betrouwbaarheidsinterval 95%).

*1 - Key figures on European business – 2026 edition - Key figures - Eurostat