Een op drie kmo’s vreest spanningen door loontransparantie

Belgische kmo’s staan op een kantelpunt rond loontransparantie. Nu België de Europese deadline van 7 juni 2026 voor de omzetting van de richtlijn niet haalt, groeit de onzekerheid. De reacties zijn verdeeld: terwijl een aanzienlijk deel zich nog geen mening vormt, vreest een op drie kmo’s voor spanningen op de werkvloer. De grootste bekommernissen zijn angst voor onrust en vergelijkingsgesprekken (40%), onzekerheid over de publicatieverplichtingen (24%) en administratieve lasten en de complexiteit van loonstructuren en loonschalen (telkens 22%). Dit blijkt uit recent onderzoek van SD Worx bij 627 kmo’s in maart.

Ondanks de Europese deadline van 7 juni voor de omzetting van de richtlijn rond loontransparantie in nationale wetgeving, is er in België voorlopig nog geen wettelijk kader – en dat zorgt voor onzekerheid bij kmo’s.

Ondanks de Europese druk blijft de praktijk voorlopig onveranderd. Bijna 8 op de 10 kmo’s zien weinig tot geen impact op hoe er intern over lonen wordt gesproken.

• 49% van de kmo’s zegt dat er nog steeds niet over lonen wordt gesproken
• 29% merkt dat het debat zich vooral buiten de organisatie afspeelt (media, publieke opinie)
• Slechts 15% ziet meer openheid tussen collega’s

Wanneer loontransparantie toch aan bod komt, gebeurt dit voornamelijk in een formele context. Denk aan loon- of evaluatiegesprekken tussen werknemer en werkgever of binnen de HR- of personeelsdienst. 

Regionaal zijn er wel verschillen: in Wallonië wordt significant vaker over lonen gesproken op de werkvloer (21% geeft dit aan) dan in de rest van het land.

Kmo’s zijn duidelijk verdeeld over de impact op de werksfeer:

• 32% verwacht spanningen of conflicten (waarvan 8% regelmatig)
• 32% verwacht geen spanningen
• 35% heeft nog geen mening

In Vlaanderen (34%) en Brussel (42%) ligt de verwachting dat spanningen uitblijven iets hoger.

De belangrijkste bezorgdheid bij kmo’s ligt bij de mogelijke gevolgen van transparantie voor de onderlinge relaties tussen werknemers:

• 40% vreest vergelijkingsgesprekken en interne onrust
• 24% is onzeker over wat concreet gepubliceerd moet worden
• 22% wijst op administratieve lasten
• 22% ziet complexiteit in loonstructuren en -schalen

Tegelijk blijft een aanzienlijke groep relatief gerust: 31% van de kmo’s geeft aan geen specifieke bekommernissen te hebben. 

Bepaalde sectoren, zoals de horeca en kmo’s in Wallonië geven vaker aan dat complexiteit – bijvoorbeeld door verschillende loonniveaus of functies – een bijkomende uitdaging vormt bij het transparanter maken van lonen.

“Voor kmo’s is loontransparantie een delicate evenwichtsoefening”, zegt Anneleen Verstraeten, kmo-expert bij SD Worx. “Enerzijds willen ze correct en transparant omgaan met verloning, anderzijds beschikken ze vaak niet over dezelfde HR-structuren als grote bedrijven om dit meteen te formaliseren. De cijfers tonen dat niet zozeer de regelgeving zelf, maar vooral de impact op de interne dynamiek voor bezorgdheden zorgt. Dat verklaart waarom veel kmo’s vandaag nog afwachten. Heldere richtlijnen en praktische ondersteuning zullen cruciaal zijn om dit voor kmo’s werkbaar te maken.”