Nieuwe maatregel: vrijwillige overuren voor de social profit

1. Situering

Tijdens deze coronacrisis zet de regering ook in op maatregelen om een vlotte arbeidsorganisatie te vrijwaren. Daarbij focust ze zich op de social profit. Zo wil de regering ook werknemers ondersteunen die nog aan het werk zijn. 
Onder social profit begrijpen we volgende PC’s: 318, 319, 327, 329, 330, 331, 332, 125, 225, 337

Eén van de maatregelen is het voorzien van een contingent van 120 vrijwillige netto- overuren in de periode van 1 april 2020 tot en met 30 juni 2020:

  • Vrij van een overloontoeslag;
  • Vrijgesteld van sociale zekerheidsbijdragen (werknemers- en patronale lasten) en bedrijfsvoorheffing maw bruto = netto;
  • Vrij van inhaalrust / worden niet aangerekend op de gemiddelde arbeidsduur;
  • Vrijwillig = op vraag van de werknemer geformaliseerd in een schriftelijk akkoord;
  • Ter beschikking van voltijdse en deeltijdse werknemers;
  • Uitgesloten van de interne overurengrens.

Deze maatregel staat los van het gewone contingent van 100 vrijwillige overuren op jaarbasis (die wel van vrij van inhaalrust zijn, maar niet netto en met toeslag.

2. Concreet

2.1  Met welke grenzen hou je rekening?

Gewone grenzen

Gewone dag en weekgrens in de social profit: in principe 9u/d en 40u/w. Echter, in verschillende social profitsectoren werd de gewone weekgrens verlaagd tot 38u/w. 
Ga dus zeker na welke grens in uw onderneming van toepassing is.
Indien van deze gewone grenzen gebruik wordt gemaakt, gelden deze ook als basis voor de berekening van overuren.

Voorbeeld:

In de onderneming geldt 9u/d en 38u/w als grens.
Gepland rooster van 5 dagen van 7,6 uren per dag. Werknemer werkt 5 dagen van 9 uren: hier is geen overschrijding van de daggrens van 9 uren, wel van de weekgrens van 38 uren.

Verruimde grenzen

In de social profit geldt de mogelijkheid om verruimde arbeidsduurgrenzen te gebruiken via roosters in het arbeidsreglement: 11u/d 50u/w.
In het arbeidsreglement moet je uurroosters voorzien, die binnen deze maximum dag- en weekgrens moeten liggen. De geplande uurroosters zijn bepalend voor het berekenen van overuren. 

Voorbeeld:

In de onderneming is het mogelijk om tot 11u/d en 50u/w te werken. Een uurrooster van 4 dagen van 10 uren is perfect mogelijk. De daggrens van 10 uur en de weekgrens van 40 uren zijn in deze situatie bepalend voor het berekenen van overuren.

Let op! hoe dan ook zijn absolute grenzen voor vrijwillige overuren: 11u/d 50u/w. 

Hieronder enkele voorbeelden.

2.2  Voltijdse werknemers

Voltijdse werknemers: vrijwillige overuren zijn mogelijk bij overschrijding van het geplande uurrooster en tegelijk een overschrijding van de dag – of weekgrens in de instelling.

Voorbeeld 1

Dag – weekgrens in de onderneming
9u/d 38u/w

 

maandag

dinsdag

woensdag

donderdag

vrijdag

zaterdag

zondag

Gepland rooster

7,6u

7,6u

7,6u

7,6u

7,6u

 

 

Werkelijk rooster

7,6u

7,6u

7,6u

7,6u

7,6u

8u

 

Overschrijding dagbasis

/

/

/

/

/

/

 

Overschrijding weekbasis

 

 

 

 

 

8u

 

Kwalificatie

 

 

 

 

 

8 vrijwillige overuren

 

Conclusie: vergelijk de overschrijding van de daggrens en de weekgrens. De meest voordelige overschrijding is bepalend. Door de overschrijding van het geplande rooster en van de weekgrens, zijn deze uren vrijwillige overuren.

 

Voorbeeld 2

Dag – weekgrens in de onderneming: 11u/d 50u/w
10u/d 40u/w volgens gepland rooster

 

maandag

dinsdag

woensdag

donderdag

vrijdag

zaterdag

zondag

Gepland rooster

10u

10u

10u

10u

/

 

 

Werkelijk rooster

11u

11u

11u

11u

6u

 

 

Overschrijding dagbasis

1u

1u

1u

1u

 

 

 

Overschrijding weekbasis

 

 

 

4u

6u

 

 

Kwalificatie

 

 

 

 

 

 

 

Conclusie: vergelijk de overschrijding van de daggrens en de weekgrens. De meest voordelige overschrijding is bepalend. In deze situatie dus de overschrijding van de weekbasis = 10 vrijwillige overuren

Voorbeeld 3

Dag – weekgrens in de onderneming: 11u/d en 50u/w
Gepland rooster: 10u/d – 50u/w

 

maandag

dinsdag

woensdag

donderdag

vrijdag

zaterdag

zondag

Gepland rooster

10u

10u

10u

10u

10u

 

 

Werkelijk rooster

10u

10u

10u

10u

10u

 

 

Overschrijding dagbasis

 

 

 

 

 

 

 

Overschrijding weekbasis

 

 

 

 

 

 

 

kwalificatie

 

 

 

 

 

 

 

Conclusie: geen mogelijkheid om vrijwillige overuren te presteren: de weekgrens van 50u/w is namelijk bereikt.

 

Voorbeeld 4

Dag – weekgrens in de onderneming
9u/d 38u/w

 

maandag

dinsdag

woensdag

donderdag

vrijdag

zaterdag

zondag

Gepland rooster

7,6u

7,6u

7,6u

7,6u

7,6u

 

 

Werkelijk rooster

7,6u

7,6u

9u

7,6u

11u

4u

 

Overschrijding dagbasis

 

 

 

 

2u

 

 

Overschrijding weekbasis

 

 

 

 

4,8u

4u

 

Conclusie: vergelijk overschrijding dag – en weekgrens. Meest voordelige overschrijding is de overschrijding van de weekgrens. Door de overschrijding van het geplande rooster en de overschrijding van de weekgrens in de onderneming, zijn dit 8,8 vrijwillige overuren.

2.3  Deeltijdse werknemers

Deeltijdse werknemers: hou rekening met het bestaande systeem van bijkomende uren voor deeltijdse werknemers. Een correcte kwalificatie van de extra prestaties is nodig om een correcte betaling te kunnen garanderen. Het gaat steeds om bijkomende uren OF om vrijwillige overuren. Deze uren worden op verschillende manieren betaald.

De spelregels zijn gelijk voor deeltijdse werknemers met een vast of met een variabel uurrooster voor wat betreft prestaties buiten rooster. We gaan hier niet verder in op de regels mbt de toeslag voorzien voor uren buiten het krediet.

Onderscheid tussen beide types prestaties:

Bijkomende uren:

  • overschrijding van de geplande uren, zonder dat de dag/weekgrens in de onderneming overschreden wordt.
  • op vraag van de werkgever
  • 100% brutoloon - geen toeslag binnen krediet
  • geen inhaalrust

Vrijwillige overuren:

  • overschrijding van de geplande uren en van de dag/weekgrens
  • met instemming van de werknemer
  • 100% nettoloon - geen toeslag
  • Geen inhaalrust

Stappenplan:

Ga na welke arbeidsduurgrenzen van toepassing zijn voor voltijdse medewerkers in de afdeling waar uw deeltijdse werknemer is tewerkgesteld. Deze arbeidsduurgrens is bepalend: 9u/d 38 of 40u/w of verruimde arbeidsduurgrenzen tot 11u/d 50u/w.

Ken het verschil tussen bijkomende uren en vrijwillige overuren.
Bijkomende uren = overschrijding van de geplande uren, zonder dat de dag/weekgrens in de afdeling overschreden wordt.
Vrijwillige overuren = overschrijding van de geplande uren en van de dag/weekgrens, op vraag van de werknemer.

Vergelijk het geplande uurrooster met de werkelijke prestaties om na te gaan of er bijkomende uren of vrijwillige overuren werden gepresteerd.

 

Voorbeeld 1

Dag – weekgrens in de afdeling
9u/d 38u/w

 

maandag

dinsdag

woensdag

donderdag

vrijdag

zaterdag

zondag

Gepland rooster

4u

4u

4u

4u

8u

 

 

Werkelijk rooster

4u

4u

4u

4u

8u

8u

 

Kwalificatie

 

 

 

 

 

8 bijkomende uren

 

Conclusie: deze 8 u betekenen geen overschrijding van dag/weekgrens in de afdeling, en zijn dus bijkomende uren.

 

Voorbeeld 2

Dag – weekgrens in de afdeling
9u/d 38u/w

 

maandag

dinsdag

woensdag

donderdag

vrijdag

zaterdag

zondag

Gepland rooster

/

8u

/

/

/

 

 

Werkelijk rooster

/

11u

/

/

/

 

 

Kwalificatie

 

1 bijkomend uur + 2 vrijwillige overuren

 

 

 

 

 

Conclusie: 1 bijkomend uur door overschrijding van het gepland uurrooster, tot aan de daggrens in de afdeling. 2 vrijwillige overuren door overschrijding van het gepland rooster en een overschrijding van de daggrens in de afdeling.

 

Voorbeeld 3

Dag – weekgrens in de afdeling: 11u/d 50u/w

 

maandag

dinsdag

woensdag

donderdag

vrijdag

zaterdag

zondag

Gepland rooster

6u

6u

6u

6u

6u

 

 

Werkelijk rooster

9u

9u

9u

9u

9u

 

 

Kwalificatie

3 bijkomende uren

3 bijkomende uren

 

3 bijkomende uren

 

3 bijkomende uren

 

3 bijkomende uren

 

 

 

Conclusie: 15 bijkomende uren, door overschrijding van het gepland rooster, zonder overschrijding van de dag of weekgrens in de afdeling.

 

Voorbeeld 4

Dag – weekgrens in de afdeling: 9u/d 38u/w

 

maandag

dinsdag

woensdag

donderdag

vrijdag

zaterdag

zondag

Gepland rooster week 1

8u

8u

8u

8u

8u

 

 

Gepland rooster week 2

0u

0u

0u

0u

0u

 

 

Werkelijk rooster week 1

8u

8u

8u

8u

8u

 

 

Kwalificatie

Geen bijkomende uren

Geen bijkomende uren

 

Geen bijkomende uren

 

Geen bijkomende uren

 

Geen bijkomende uren

2 vrijwillige overuren

 

 

Werkelijk rooster week 2

8u

8u

8u

8u

8u

 

 

Kwalificatie

8 bijkomende uren

8 bijkomende uren

8 bijkomende uren

8 bijkomende uren

6 bijkomende uren

2 vrijwillige overuren

 

 

Conclusie: week 1: 2 vrijwillige overuren door overschrijding van de weekgrens in de afdeling.
Week 2: 38 bijkomende uren, door overschrijding van het gepland rooster week 2 tot de weekgrens in de afdeling (38u/week). 2 vrijwillige overuren door overschrijding van de weekgrens in de afdeling.