Uitzendarbeid - een volgende stap in de modernisering: vanaf 1 oktober wordt de '48-urenregel' afgeschaft

4 maart 2016

De Nationale Arbeidsraad (NAR) heeft vastgesteld dat 2 aspecten tegelijk moeten worden geregeld om de afschaffing van de '48-uren regel' voor alle overeenkomsten voor uitzendarbeid te kunnen concretiseren.

  • een elektronische mededeling van de vaststelling (van het begin) van de opdracht (toepassingen Dimona Mobile en interim@work);
  • een algemeen gebruikt/toepasbaar beroep op de elektronische arbeidsovereenkomst in de uitzendsector.
 
Inwerkingtreding
 
De '48-urenregel' zou op 1 oktober 2016 worden afgeschaft. Wel stelt de NAR een gedoogperiode van 3 maanden voor die zou moeten lopen van 1 oktober 2016 tot en met 31 december 2016.

 

Juridische voorgeschiedenis

In het regeerakkoord van de vorige regering van 1 december 2011 werd overeengekomen om, in overleg met de sociale partners, de kwaliteit en de jobkansen in de uitzendarbeid te verbeteren en de regelgeving inzake tijdelijk werk te vereenvoudigen en te moderniseren.
 
Op 23 januari 2012 bereikten de sociale partners binnen de NAR een principeakkoord omtrent 'de modernisering van de uitzendarbeid'.
 
Dit akkoord heeft betrekking op vier pijlers:
 
  • Invoering en regeling van een motief instroom.
  • Regeling van de dagcontracten.
  • Aanpassing van de regeling inzake informatie en controle.
  • Afschaffing van de '48-uren regel' voor de vaststelling van arbeidsovereenkomsten voor uitzendarbeid.
 
Het advies nr. 1.807 van 17 juli 2012 en de cao nr. 108 van 16 juli 2013 betreffende de tijdelijke arbeid en de uitzendarbeid gaven gevolg aan de delen informatie/controle; dagcontracten en motief instroom.
 
Huidig advies geeft gevolg aan het laatste punt van het principeakkoord: de afschaffing van de '48-urenregel' voor de vaststelling van overeenkomsten voor uitzendarbeid.
Juridische inhoud
1.   Twee voorwaarden
In de uitzendreglementering is voorzien dat de arbeidsovereenkomst voor uitzendarbeid schriftelijk wordt gesloten uiterlijk binnen de twee werkdagen nadat de uitzendkracht in dienst treedt.
 
Om misbruiken te voorkomen willen de sociale partners hiervan afstappen. De arbeidsovereenkomst zou vóór de indiensttreding moeten worden getekend.
 
De NAR heeft vastgesteld dat 2 aspecten tegelijk moeten worden geregeld om de afschaffing van de '48-uren regel' voor alle overeenkomsten voor uitzendarbeid te kunnen concretiseren:
 
  • een elektronische mededeling van de vaststelling (van het begin) van de opdracht (toepassingen Dimona Mobile en interim@work);
  • een algemeen gebruikt/toepasbaar beroep op de elektronische arbeidsovereenkomst in de uitzendsector.
1.1.   Elektronische mededeling opdracht
Wat betreft het aspect elektronische mededeling van de vaststelling (van het begin) van de opdracht, ontwikkelde de NAR twee denksporen:
 
  • de toepassing Dimona Mobile, die het een werkgever mogelijk maakt zijn werknemers via een smartphone aan de RSZ aan te geven;
  • de toepassing interim@work die naar het voorbeeld van de toepassing student@work de uitzendkrachten zal toelaten de (Dimona-)aangiften die hun werkgevers, de uitzendbureaus, bij de RSZ hebben gedaan online te raadplegen.
 
Wat deze tweede toepassing betreft (interim@work), stelt de NAR voor om de inwerkingtreding ervan te laten samenvallen met het ogenblik dat de elektronische overeenkomst voor uitzendarbeid algemeen bruikbaar/toepasbaar is in de uitzendsector.

 

1.2.   Elektronische arbeidsovereenkomst
In het huidige rechtskader vereist een elektronische arbeidsovereenkomst een elektronische handtekening via de elektronische identiteitskaart.
 
1.2.1.   Andere technische oplossingen
De NAR is echter van mening dat met name ter wille van een betere toegankelijkheid van de elektronische omgeving moet worden toegestaan dat ook gebruik wordt gemaakt van andere technische oplossingen die zo veilig zijn dat zij effectief voldoen aan de 3 functies van de handtekening, namelijk:
 
  • de identificatie van de ondertekenaars;
  • de uiting van hun instemming;
  • en het behoud van de integriteit van het document, die voorheen werd gewaarborgd door de papieren drager.
 
1.2.2.   Technische oplossing uitzendsector
Uit een enquête in de uitzendsector blijkt dat een aantal uitzendbureaus een beroep willen doen op een gezamenlijke gepaste technische oplossing, terwijl andere uitzendbureaus hun eigen gepaste technische oplossing willen ontwikkelen.
 
Voormelde gezamenlijke oplossing (die volgens de NAR voldoende garanties biedt - zie punt hierboven) ziet er als volgt uit: er werd een specifiek onlineplatform gecreëerd voor alle uitzendbureaus en de uitzendkrachten kunnen via dat platform hun overeenkomsten voor uitzendarbeid elektronisch ondertekenen volgens een basisscenario of een alternatief scenario:
 
  • Basisscenario: wanneer het sluiten van een overeenkomst voor uitzendarbeid wordt overwogen, stuurt het uitzendbureau een e-mail aan de betrokken werknemer. Die mail bevat een beveiligde link die toelaat al kennis te nemen van de arbeidsovereenkomst. Er wordt informatie verstrekt aan de werknemer over hoe hij te werk moet gaan. De elektronische ondertekening van de arbeidsovereenkomst, in pdf-formaat, gebeurt door middel van de elektronische identiteitskaart via een pc en een kaartlezer. Het document zal dus juridische waarde hebben, en niet een eventuele papieren kopie.
 
  • Er is ook voorzien in een alternatief scenario van elektronische handtekening. Dat mechanisme vereist een mandaat vooraf dat maar één keer moet worden toegekend via de elektronische identiteitskaart of een gepersonaliseerde code. Dat kan in het uitzendbureau gebeuren. Dat mandaat geldt voor de hele uitzendsector. Via dat mandaat gaat de betrokken werknemer ermee akkoord gebruik te maken van dat alternatieve scenario en bepaalt hij de manier van informatieoverdracht waarmee hem een arbeidsovereenkomst wordt voorgesteld. Dat scenario bestaat in principe in een kennisgeving per e-mail en/of sms waarin de betrokken werknemer wordt verzocht de overeenkomst voor uitzendarbeid te ondertekenen door een pincode in te geven. De pincode blijft in het platform en is beveiligd. Alleen de werknemer kent dus die pincode. De arbeidsovereenkomst kan worden geopend en gelezen door op een link in de e-mail van de kennisgeving te klikken. De ondertekening door middel van de pincode kan gebeuren via een pc, een smartphone of een tablet.
     
    De werknemer kan kiezen voor een kennisgeving via sms, waarin hem wordt meegedeeld dat een arbeidsovereenkomst wordt voorgesteld, die beschikbaar is via een beveiligd internetadres (portaalsite) met het oog op de ondertekening ervan. De overeenkomst kan dan bijvoorbeeld in het uitzendbureau worden ondertekend via een pc die ter beschikking wordt gesteld van de werknemers. De werknemer kan de nadere regels voor die sms-berichten bepalen en aanpassen op basis van de voorgestelde technische mogelijkheden.
     
  • Er is voorzien in een systeem van beveiligde archivering van alle al dan niet ondertekende overeenkomsten. Voor de uitzendkrachten blijft dat archief gedurende 5 jaar toegankelijk (wat overeenstemt met wat in de huidige wetgeving is bepaald) via wachtwoord/identifier (login) of de elektronische identiteitskaart.
2.   Inwerkingtreding en gedoogperiode
De afschaffing van de '48-urenregel' die gekoppeld is aan het feit dat het gebruik van de elektronische arbeidsovereenkomst algemeen gebruikt/toepasbaar zal zijn in de uitzendsector vereist een aantal wetswijzigingen. 
 
De NAR stelt voor dat deze noodzakelijke wetswijzigingen op 1 oktober 2016 in werking zouden treden.
 
Echter, om een goede toepassing van deze nieuwe wetsbepalingen te waarborgen, zouden die wetswijzigingen met een gedoogperiode van 3 maanden moeten gepaard gaan. Die gedoogperiode zou moeten lopen van 1 oktober 2016 tot 31 december 2016.
Gevolgen voor de werkgever
Voorlopig verandert er niets voor de werkgever.
 
De regering zal de voorstellen van de sociale partners bekijken en wellicht de wettelijke reglementering aanpassen.
 
Zodra de reglementering effectief is aangepast, zullen we daarover opnieuw berichten.