46% van de Belgische bedrijven klaagt over bereikbaarheid vanwege files

18 december 2012

Bijna de helft van de Belgische ondernemingen is moeilijk bereikbaar door de toenemende verkeersdrukte. Daarnaast duikt het probleem van een tekort aan parkeerplaatsen op, een fenomeen dat zich vooral in Brussel laat voelen. Dat blijkt uit een groot mobiliteitsonderzoek bij 506 Belgische bedrijven uit de privé- en overheidssector van SD Worx en Mobimix.be

Belangrijkste conclusies

Brussel, 18 december 2012. Belgische bedrijven maken zich grote zorgen over mobiliteit. Niet minder dan 90% klaagt over moeilijke bereikbaarheid. Bijna de helft van de respondenten (46%) zegt moeilijk bereikbaar te zijn met de auto vanwege files. In Brussel is dat zelfs 75%. Daarnaast is 40% van de organisaties nauwelijks bereikbaar met het openbaar vervoer. Een op de vijf bedrijven kreeg al te maken met valabele kandidaten die een job afwezen vanwege de bereikbaarheid.

Bedrijven zijn er dan ook van overtuigd dat werken aan mobiliteit loont. Niet alleen voor henzelf, maar ook voor hun medewerkers. Kostenbeheersing en productiviteit blijken niet de belangrijkste drijfveren te zijn. Een betere mobiliteit zou vooral een gunstige invloed hebben op de werk-privébalans van medewerkers, goed zijn voor de bedrijfscultuur, het werkgeversimago en het engagement van werknemers versterken. Voor vier op de tien bedrijven heeft een goede mobiliteit/bereikbaarheid veel invloed op het aantrekken van talentvolle medewerkers.

Bedrijfswagens
Ondanks alles blijft de bedrijfswagen bijzonder populair, aangeboden door meer 79% van de privé-bedrijven en 33% van de overheidsorganisaties. Opmerkelijk is dat 70% van de organisaties toenemende moeilijkheden ervaart om schaars talent aan te trekken zonder een bedrijfswagen aan te bieden. Onder andere de nieuwe belasting op het voordeel alle aard heeft het voorbije jaar geleid tot een daling van de gemiddelde CO2-uitstoot van het bedrijfswagenpark. Van 135 gram naar 131 gram, terwijl in 2010 de gemiddelde uitstoot nog 150 gram bedroeg.

Oplossingen en alternatieven
Van alle alternatieven voor de wagen, scoort de fiets het best. Twee derde van alle deelnemende werkgevers (66%) geeft een fietsvergoeding. Hoewel kosten voor fietsenstallingen en bedrijfsfietsen 120% fiscaal aftrekbaar zijn, biedt slechts 1 op 5 bedrijven zelf fietsen aan en voorziet maar 1 op 3 ondernemingen in fietsenstallingen aan het kantoor.
 
Een alternatief dat sinds kort sterk opgang maakt, is thuiswerken of werken van op een andere locatie. Uit het onderzoek komen de Brusselse bedrijven zonder meer als voorloper naar voren. Bij niet minder dan 68% van de Brusselse bedrijven tegenover slechts 29% van de Waalse bedrijven kunnen werknemers thuis of op een andere locatie werken.
 
Een recent alternatief voor de bedrijfswagen is het mobiliteitsbudget, een budget dat een werknemer vrij kan besteden aan een brede waaier vervoersmiddelen. Het mobiliteitsbudget vervangt de bedrijfswagen of is er een aanvulling op. In 11% van bedrijven die een bedrijfswagen aanbieden, kunnen de werknemers de bedrijfswagen combineren met andere vervoersmogelijkheden, voornamelijk het openbaar vervoer. Voornaamste struikelblok is het huidige juridische kader.

Verdere toelichting

Bereikbaarheid: de uitdaging van de toekomst
Belgische bedrijven maken zich grote zorgen over mobiliteit. Niet minder dan 90% klaagt over moeilijke bereikbaarheid. Een op de vijf kreeg al te maken met valabele kandidaten die een job afwezen vanwege de bereikbaarheid. Bijna de helft van de respondenten (46%) zegt moeilijk bereikbaar te zijn met de auto vanwege files. In Brussel loopt dit zelfs op tot 75%. In Wallonië kampt 21% met dit probleem. In Vlaanderen 41%. Overheidsorganisaties (57%) hebben meer last van files dan privé-bedrijven, waar gemiddeld ‘slechts’ 45% met de fileproblematiek te maken krijgt.

Terwijl in Brussel 25.000 parkeerplaatsen dreigen te worden geschrapt, is 81% van de Brusselse bedrijven bezorgd over het gebrek aan parkeerplaatsen. Gemiddeld kampt 20% van de Belgische bedrijven nu al met parkinggebrek en vreest 54% zijn medewerkers in de nabije toekomst onvoldoende parkeerplaatsen te kunnen aanbieden.

Mob1
Opvallend is dat 40% van de organisaties nauwelijks bereikbaar is met het openbaar vervoer door te weinig haltes of te complexe verbindingen. Zoals verwacht zijn de regionale verschillen hier groot. Vooral Waalse bedrijven (57%) kampen met dit probleem. Brusselse organisaties zijn dan weer het makkelijkst bereikbaar met het openbaar vervoer. Daarnaast zeggen ook twee op de drie Waalse bedrijven (68%) moeilijk bereikbaar te zijn vanwege onveilige of te weinig fietspaden. In Vlaanderen blijken fietspaden slechts voor 23% van de bedrijven een hindernis te zijn.

Bedrijven zijn er stellig van overtuigd dat werken aan mobiliteit loont. Niet alleen voor henzelf, maar ook voor hun medewerkers. Kostenbeheersing en productiviteit blijken niet de belangrijkste drijfveren. Een betere mobiliteit zou vooral een gunstige invloed hebben op de werk-privébalans van medewerkers, goed zijn voor bedrijfscultuur en werkgeversimago en het engagement van werknemers versterken. Voor vier op de tien bedrijven heeft een goede mobiliteit/bereikbaarheid veel invloed op het aantrekken van talentvolle medewerkers.

Mob2

Bedrijfswagens: de heilige koe van het werkverkeer
Ondanks alles blijft de bedrijfswagen het populairste transportmiddel, aangeboden door meer dan 7 op de 10 organisaties (79% van de privé-bedrijven; 33% van de overheidsorganisaties). Opmerkelijk is dat 70% van de organisaties toenemende moeilijkheden ervaart om schaars talent aan te trekken zonder een bedrijfswagen aan te bieden. Voor bijzonder veel organisaties is de bedrijfswagen een aantrekkelijk voordeel dat strategisch wordt ingezet om werknemers aan te trekken en te behouden. Intern zijn bedrijfswagens een cruciaal onderdeel van de loonstrategie. Naar de buitenwereld toe versterken bedrijfswagens het imago van de organisatie.

Twee derde (64%) van de bevraagde organisaties denkt wel dat de omvang van zijn bedrijfswagenpark op langere termijn (>5 jaar) gelijk blijft. Een op de vijf organisaties (20%) ziet zijn wagenpark groeien.

Door de nieuwe bedrijfswagenbelasting van 2012 zagen werknemers hun belastbaar voordeel met gemiddeld 18% stijgen. Directie en hoger kader betalen sinds 2012 51% meer belasting, middenkaderleden 22%. Bij gewone bedienden was er nauwelijks een stijging (1%).

Deze fiscale maatregel heeft het voorbije jaar echter geleid tot een daling van de gemiddelde CO2-uitstoot van 135 gram naar 131 gram. In 2010 bedroeg de gemiddelde uitstoot nog 150 gram.

Mob3
Deze evolutie werd ingezet in 2010, met de invoering van de CO2-coëfficiënt als berekeningsbasis van het voordeel alle aard. Sindsdien tekent zich een structurele vergroening van het bedrijfswagenpark af.

Mob4
De recente verschuivingen in het bedrijfswagenpark zijn in eerste instantie door economische motieven ingegeven. De meest populaire initiatieven zijn degene die een directe budgettaire impact hebben. Zo hebben de nieuwe fiscale maatregelen onder Di Rupo I onder meer geleid tot een verlenging van de looptijd van leasecontracten, doorgaans naar 5 jaar en een hoger aantal kilometers per wagen.

De koppeling van fiscaliteit aan ecologie heeft er evenwel toe geleid dat steeds meer bedrijven beperkingen opleggen qua milieuprestatie. Zo legt 42% zijn medewerkers bij de keuze van een bedrijfswagen een bovengrens voor CO2-uitstoot op. De voorbije jaren nam 54% al ‘groenere’ wagens in zijn fleet op, en bij nog eens 24% is deze actie gepland voor de toekomst. Verdere acties voor de vergroening van de fleet zijn het uitsluiten van vervuilende wagens zoals SUV’s, een herberekening van de budgetten in functie van de CO2, meer modellen met kleinere motoren en de invoering van hybride wagens.

Maar ook codriving-cursussen worden steeds populairder. Bood in 2010 nog slechts 3% van de Belgische bedrijven een cursus aan, dan is dat in 2012 10% en plant nog eens 11% dit voor de nabije toekomst. (Voor detail zie Bijlage: ‘Acties bedrijfswagens).

Opmerkelijk is dat 60% van de respondenten een extra belasting op bedrijfswagens bespreekbaar acht, en 78% dit zelfs een optie vindt op voorwaarde dat de loonlasten worden verlaagd. Bijna zeven op de tien bedrijven (68%) vindt een hogere belasting bespreekbaar indien de extra inkomsten worden geïnvesteerd in mobiliteit, zoals vermindering van het fileleed of de uitbouw van het openbaar vervoer.

Alternatieven: Fietsen, thuiswerken, mobiliteitsbudget
Van alle alternatieven voor de wagen, scoort de fiets het best. Twee derde van alle deelnemende werkgevers (66%) geeft een fietsvergoeding; 26% biedt bedrijfsfietsen aan en bij 60% van de bevraagde werkgevers zijn douches voor fietsers en motorrijders aanwezig. In de overheidssector loopt dat percentage nog sterk op: daar geeft 90% van de werkgevers een fietsvergoeding en biedt 70% van de organisaties een bedrijfsfiets aan. In de privésector heeft dat systeem veel minder succes. Slechts 19% van de ondernemingen biedt bedrijfsfietsen aan, hoewel kosten voor fietsenstallingen en bedrijfsfietsen 120% fiscaal aftrekbaar zijn.

Een alternatief dat sinds kort sterk opgang maakt is thuiswerken of werken vanop een andere locatie. Uit het onderzoek komen de Brusselse organisaties zonder meer als voorloper naar voren. Bij niet minder dan 68% van de Brusselse organisaties kunnen werknemers thuis of op een andere locatie werken. Bij de helft van de Brusselse organisaties kan thuis gewerkt worden. Bij nog eens 10% kan er vanuit satellietkantoren worden gewerkt en 8% laat medewerkers totaal vrij in de keuze van hun arbeidsplaats. Deze ‘voortrekkersrol’ valt te verklaren door de mobiliteitsproblematiek in de Brusselse stedelijke omgeving, maar ook aan het feit dat de lokale organisaties doorgaans dienstenbedrijven zijn. In Waalse bedrijven, die minder vaak kampen met fileproblemen, geeft 81% van de respondenten aan dat er steeds op een vaste locatie wordt gewerkt. Opmerkelijk is wel het minieme verschil tussen privé-sector en overheid, maar ook hier geldt dat stedelijkheid en dienstenjobs met een redelijke tot hoge autonomie bepalende factoren lijken te zijn voor thuiswerk.
Mob5
Recent alternatief voor de bedrijfswagen is ten slotte het mobiliteitsbudget, een (fiscaal interessant) budget dat een werknemer vrij kan besteden aan een brede waaier vervoersmiddelen. Het mobiliteitsbudget vervangt de bedrijfswagen of is er een aanvulling op. Uit de survey blijkt dat slechts 3% van de Belgische bedrijven een mobiliteitsbudget aanbiedt.

Stroomlijning regelgeving vereist
Bedrijven zien nogal wat drempels: 82% van de bedrijven heeft schrik voor nog meer administratie; 80% denkt dat het huidige juridische kader de introductie van een mobiliteitsbudget ‘te complex maakt’ en nog eens 86% vreest extra kosten op het vlak van organisatie en administratie. Toch is zowat de helft (47%) van de organisaties het mobiliteitsbudget genegen. In Brussel is dat zelfs 58%.

“De juridische regels op het vlak van mobiliteit verschillen per type traject,” zegt Koen Magerman, senior juridisch expert SD Worx. “Ze zijn bijvoorbeeld anders voor beroeps-, woon/werk- en privétrajecten. Maar ze verschillen ook per type vervoermiddel, per rechtstak (sociaal, fiscaal, arbeidsrechtelijk), en per niveau van regelgeving (wet, sector, onderneming, individueel). Een mobiliteitsbudget heeft een echter een algemeen karakter en doorkruist al die regels.” Een correcte toepassing in de praktijk is dan ook quasi onmogelijk. “De eerste voorwaarde voor een mobiliteitsbudget is dus een stroomlijning van de regels, en zo moeilijk is dat nu ook weer niet,” aldus Koen Magerman.


Meer informatie?

Voor meer informatie over dit persbericht kan u terecht bij Dirk van Bastelaere (press officer SD Worx), via 0498/94.69.52 of 
dirk.vanbastelaere@sdworx.com  
Twitter: @pressdworx

U kan ook contact opnemen met Roel Vanderbeuren, projectmanager mobiliteit Bond Beter Leefmilieu Vlaanderen vzw (BBL), via 0494/70.76.30 of
roel.vanderbeuren@bblv.be 

Over het onderzoek
In samenwerking met Mobimix.be, platform voor ecologisch vlootbeheer, herwerkte SD Worx zijn bedrijfswagensurvey dit jaar tot een groot mobiliteitsonderzoek: in de loop van september 2012 werden 506 Belgische bedrijven uit privé- en overheidssector bij middel van een online survey van 40 vragen bevraagd over thema’s als bedrijfswagens, wagenparken, CO2-uitstoot, fiscaliteit, alternatieve mobiliteitsoplossingen, thuiswerken, coworking spaces, impact van mobiliteit en het mobiliteitsbudget als alternatief voor het bedrijfswagenbudget.

Over Mobimix.be
Mobimix.be is het platform rond duurzame professionele mobiliteit. Via een webplatform met up-to-date informatie, nieuws en good practices, via inspirerende netwerkevents, diepgaande workshops en een jaarlijkse beurs en conferentie blijven fleet managers, mobiliteitsverantwoordelijken en andere mobility professionals op de hoogte van de laatste evoluties in het landschap van duurzaam vlootbeheer, mobiliteitsmanagement, eco-driving en fiscaliteit. Mobimix.be is een samenwerkingsverband tussen BBL, VITO, VSV, Mobiel21 en de Vlaamse overheid.

Over SD Worx
SD Worx is een Europees HR-consultancybedrijf met hoofdzetel in België. De groep biedt een volledige dienstverlening rond het tewerkstellen van personeel met loonberekening en -administratie, opleiding, HR research, sociaaljuridische, fiscale en HR-adviesverlening, gespecialiseerde software voor personeelsdiensten en ondersteuning ter plaatse.
In België telt SD Worx 26 kantoren. SD Worx biedt oplossingen op het gebied van internationale tewerkstelling in meer dan 20 landen, vanuit eigen kantoren of via kwaliteitsvolle partners. Bijna 2.000 medewerkers bedienen meer dan 40.500 klanten in de privé- en publieke sector, zowel KMO’s als grote organisaties. Met meer dan 1.179.000 loonberekeningen per maand is SD Worx de derde grootste HR-provider in Europa. De consultancyafdeling van de groep telt 550 specialisten en heeft in de verschillende HR-disciplines een toonaangevende positie.