Zijn er afwijkingen op het tewerkstellingsverbod?

Krachtens de feestdagenreglementering is het verboden om werknemers op een feestdag te laten werken. Feestdagen zijn verplichte rustdagen.

Wie mag toch tewerkstellen?

Krachtens de feestdagenreglementering is het verboden om werknemers op een feestdag te laten werken. Feestdagen zijn verplichte rustdagen.

Ten aanzien van het principe van de verplichte rust op feestdagen zijn er heel wat afwijkingen, veelal voor specifieke werkzaamheden of bedrijven. Zo is onder bepaalde voorwaarden en mits het respecteren van een aantal regels tewerkstelling op feestdagen mogelijk in:

  • beenhouwerijen, bakkerijen, dagbladondernemingen, ...
  • hotels, motels, restaurants, cafés
  • klinieken
  • apotheken, drogisterijen
  • ...

Te volgen regels bij tewerkstelling op feestdag

Indien de werkgever zich kan beroepen op één van de afwijkingen en bijgevolg het personeel op een feestdag kan tewerkstellen, moet hij wel rekening houden met de volgende regels:

  • De werknemers die op een feestdag werken, hebben recht op betaalde inhaalrust.
  • De werkgever moet het normale loon betalen voor werk op een feestdag.
  • De bevoegde inspectiediensten verwittigen.

Betaalde inhaalrust

De duur van de inhaalrust wordt op een verschillende manier bepaald voor deeltijdse en voltijdse werknemers:
Een voltijdse werknemer heeft recht op een volledige dag inhaalrust, wanneer hij langer dan vier uren heeft gewerkt op de feestdag.
Heeft hij niet langer dan vier uren gewerkt, dan heeft hij recht op een halve dag inhaalrust. Die halve dag moet worden toegekend voor 13 uur of na 13 uur. Tijdens die dag mag bovendien niet langer dan vijf uren arbeid worden verricht.
De inhaalrust voor een deeltijdse werknemer is gelijk aan de werkelijke duur van de arbeid op de feestdag.

De inhaalrust moet in principe worden toegekend binnen de zes weken na de feestdag.
Sectoraal kan worden afgeweken van deze termijn.

Betaling van de arbeid op de feestdag

Voor het werk dat op een feestdag wordt verricht, betaalt de werkgever het normale loon in verhouding tot de prestaties.
Ingeval van overwerk op een feestdag, moet een loontoeslag van 100% worden betaald.
Zeer vele sectoren voorzien bovendien extra vergoedingen voor arbeid op een feestdag, ook al gaat het niet om overuren.

De bevoegde inspectiediensten verwittigen

De werkgever moet uiterlijk acht dagen na de tewerkstelling op de feestdag en ieder geval voor de dag waarop de inhaalrust wordt verleend, de Inspectie der Sociale Wetten verwittigen. 

Bijkomende beperkingen voor jeugdige werknemers

De werknemers die jonger zijn dan 18 jaar mogen op feestdagen alleen tewerkgesteld worden om:

  • het hoofd te bieden aan een voorgekomen of dreigend ongeval
  • bij dringende arbeid aan machines en materieel;
  • bij arbeid die door een onvoorziene noodzakelijkheid wordt vereist

De werkgever moet dan binnen drie dagen de Inspectie der Sociale Wetten inlichten.

De mogelijkheid tot tewerkstelling op een feestdag bestaat daarnaast ook voor jongeren die:

  • acteur of figurant zijn bij uitvoeringen van culturele, wetenschappelijke, opvoedkundige of artistieke aard of bij modeshows;
  • deelnemen aan sportmanifestaties
  • tijdens de kerst-en nieuwjaarsvakantie, de paasvakantie en in de periode tussen pinksterzondag en 30 september werken in kleinhandelszaken, kapperssalons, ondernemingen voor het verhuren van boeken, stoelen en vervoermiddelen, in badplaatsen, kuuroorden en toeristische centra (verwittiging van de Inspectie der Sociale Wetten, minstens 5 dagen vooraf).

    De jeugdige werknemers mogen in elk geval slechts één zondag op twee tewerkgesteld worden. De Inspectie kan hierop een afwijking toestaan.