Vaarwel oud, hallo nieuw! Wat heeft 2021 in petto op sociaaljuridisch vlak?

22 december 2020 - Leestijd: 5 minuten

Sociaaljuridisch

Traditioneel betekent de start van een nieuw jaar ook het begin van een pak nieuwe hr-maatregelen. In de eerste maanden van 2021 lopen er vooral veel coronamaatregelen door. Wat staat er ons te wachten op sociaaljuridisch vlak? We vatten het voor je samen in dit handig overzicht.

Banner

1. Langer profiteren van de doelgroepvermindering eerste aanwerving

Na een moeilijk coronajaar betekent 2021 misschien wel de doorstart van je zaak. Om werkgevers te stimuleren snel extra jobs te creëren, wordt de doelgroepvermindering eerste aanwerving verlengd tot het einde van 2021.

Als je vandaag een eerste medewerker aanwerft, geniet je hierop een onbeperkte vrijstelling van basiswerkgeversbijdragen. Bovendien mag je dit voordeel elk kwartaal besteden aan een werknemer naar keuze – lees: de duurste.

De RSZ blijft wel streng toezien op de toepassingsvoorwaarden van de gunstregeling. Die blijven zoals nu:

  • je hebt nog nooit werknemers met RSZ tewerkgesteld of toch niet in de laatste vier kwartalen voor de aanwerving;
  • het gaat om een extra tewerkstelling, geen vervanging.

2. Verlenging van het geboorteverlof met 5 dagen

Vroeger kregen ouders bij de geboorte van een kind 10 dagen geboorteverlof. Dit wordt nu stapsgewijs uitgebreid. Vanaf 1 januari 2021 komen er al 5 dagen bij, vanaf 2023 hebben kersverse ouders recht op een totaal van 20 dagen.

Je werknemer zal dit geboorteverlof nog steeds vrij kunnen opnemen in de eerste 4 maanden na de bevalling. Vanaf dag 4 is de uitkering ten laste van het ziekenfonds. Deze uitbreiding brengt dus geen extra loonkosten met zich mee.

3. Interprofessioneel akkoord 2021 – 2022 in de maak

Om de twee jaar onderhandelen de sociale partners een interprofessioneel akkoord. De loonnorm staat dan steevast op de agenda. Die bepaalt hoeveel de loonkosten in de privésector gemiddeld mogen stijgen de daaropvolgende twee jaar.

Eens de loonnorm gekend is, starten de onderhandelingen op sectoraal vlak. Hoeveel de loonnorm voor de periode 2021-2022 zal bedragen is op dit ogenblik nog koffiedik kijken. Als de sociale partners niet tot een consensus komen, bepaalt de regering de loonnorm. Verwacht wordt dat de coronacrisis ook deze onderhandelingen zal bemoeilijken.

4. Nettolonen stijgen licht

Werknemers zien in 2021 hun nettoloon licht stijgen als gevolg van de jaarlijkse indexsprong. Vergeleken met de bruto maandlonen van 2020 gaat het slechts om luttele euro’s meer, gemiddeld zo’n 4 tot 8 euro afhankelijk van het statuut en de gezinssituatie van je betrokken werknemer.

5. Klokkenluiders voortaan beter beschermd

Een nieuwe Europese richtlijn voorziet een aantal minimumnormen om klokkenluiders beter te beschermen. Die regeling is voorzien voor personen die in een werkcontext (mogelijke) inbreuken vaststellen en melden op overheidsopdrachten, witwaspreventie, volksgezondheid, gegevensbescherming enz.

Ondernemingen vanaf 50 werknemers uit de private en publieke sector moeten tegen uiterlijk 17 december 2021 een intern meldingssysteem opzetten. Al is voor privébedrijven met 50 tot 249 werknemers nog uitstel mogelijk. Het is nog niet duidelijk hoe de Belgische regering deze richtlijn zal omzetten.

Bestaande klokkenluidersregelingen moeten worden afgestemd op de nieuwe Europese regelgeving.

6. Einde van de mobiliteitsvergoeding

Ook op het vlak van mobiliteit staat er in 2021 heel wat te gebeuren. Het doek valt definitief over de mobiliteitsvergoeding, waarbij werknemers sinds 2018 hun bedrijfswagen konden inruilen voor een fiscaal voordelige vergoeding.

Het belastbaar voordeel van alle aard op bedrijfswagens wordt vanaf 1 januari 2021 een tikkeltje anders berekend, afhankelijk van de CO²-referentie-uitstoot. Ook de CO²-solidariteitsbijdrage aan de RSZ wordt herzien.

Wie de overstap naar het federale mobiliteitsbudget overweegt, blijft voorlopig op zijn honger zitten. De regering heeft op dit moment andere katten te geselen. We blijven het voor jou opvolgen.

7. Phoenix.brussels: nieuwe aanwervingspremie voor werkgevers

Vanaf 1 januari maak je tot slot aanspraak op een gloednieuwe premie wanneer je een Brusselse werkzoekende aanwerft. Concreet moet je nieuwe medewerker in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest wonen en bij Actiris ingeschreven zijn. Bovendien moet je aantonen dat je voor de nieuwe aanwerving geen andere werknemer tijdelijk werkloos hebt gesteld. Het bedrag van de premie varieert van 500 tot 800 euro naargelang het profiel van de werkzoekende:

  • hoogstens een getuigschrift van het hoger secundair onderwijs,
  • hooggekwalificeerd en jong
  • of kunstenaar.

Coronamaatregelen die verder lopen in 2021

Over het steunpakket in het kader van de coronacrisis informeerden we je de voorbije maanden al uitgebreid. Veel van die maatregelen blijven in 2021 gewoondoorlopen. We herhalen de voornaamste in een notendop.

 

Financiële ondersteuningsmaatregelen

 

1. Coronawerkloosheid verlengd tot 31 maart 2021

Sinds 1 oktober 2020 geldt coronawerkloosheid opnieuw voor alle ondernemingen getroffen door de coronacrisis, ongeacht de reden. De vereenvoudigde procedure geldt zowel voor situaties van overmacht (zoals verplichte sluiting) als voor werkloosheid om economische reden.

 

2. Tijdelijke werkloosheid voor kinderopvang

Werknemers hebben het recht om, zonder loonbehoud, van het werk afwezig te zijn voor de opvang van minderjarige of gehandicapte kinderen – ongeacht de leeftijd – als de crèche, school of zorginstelling sluit wegens corona. Deze maatregel blijft al zeker tot 31 maart 2021 van kracht.

 

3. Verlenging geldigheidsduur maaltijd- en andere cheques

Door de sluiting van niet-essentiële handelszaken en het verbod op sport- en cultuurevenementen konden werknemers hun maaltijd-, eco-, geschenk-, consumptie- of sport- en cultuurcheques misschien niet tijdig besteden. Daarom wordt de geldigheidsduur van de cheques tijdelijk verlengd met 6 of 12 maanden, afhankelijk van het type cheque.

 

Maatregelen met als doel werkpieken op te vangen

 

1. Inschrijving als werkzoekende voor tijdelijk werklozen opgeschort

Wie tijdelijk werkloos is wegens corona hoeft zich na de eerste 3 maanden werkloosheid niet in te schrijven als werkzoekende. Die periode begint pas te lopen op 1 januari 2021, zodat de inschrijving bij de dienst voor arbeidsbemiddeling (Actiris, ADG, Forem of VDAB) pas vanaf 1 april 2021 vereist is.

 

2. Onbeperkt bijklussen in essentiële sectoren en overuren

Gepensioneerden die een beroepsactiviteit zijn gestart of hebben uitgebreid in een bedrijf binnen een cruciale sector of essentiële dienst, komen in aanmerking om onbeperkt bij te verdienen. Deze regeling geldt voorlopig tot 31 maart 2021.

 

3. Fiscale gunstregeling voor grensarbeid verlengd

Voor grensarbeiders die verplicht van thuis uit werken, gelden thuiswerkdagen vanaf 11 maart 2020 tot 31 maart 2021 fictief als dagen gepresteerd in het land waar ze normaal gezien tewerkgesteld zijn. België heeft de verdragen met Duitsland, Luxemburg, Nederland en Frankrijk verlengd tot 31 maart 2021.

 

4. Studenten voordelig tewerkstellen in zorg en onderwijs

De uren die een student presteert in de zorgsector of het onderwijs in Q1 2021 worden niet bij het jaarlijkse contingent van 475 uren geteld. Hierdoor kun je in deze sectoren studenten onbeperkt tewerkstellen met toepassing van de voordelige solidariteitsbijdrage van 8,13%.

 

5. Werknemers eenvoudiger ter beschikking stellen aan essentiële sectoren

De uitzondering op het verbod om werknemers ter beschikking te stellen wordt verlengd tot 31 maart 2021. Hierdoor kun je vaste werknemers ‘uitlenen’ aan een gebruiker in de zorgsector, het onderwijs en contactopsporingcentra via een versoepelde procedure.

 

6. Opeenvolgende arbeidsovereenkomsten van bepaalde duur voor tijdelijk werklozen

Tot en met 31 maart 2021 kunnen werkgevers in de zorg, het onderwijs en contactopsporingcentra eenvoudig tijdelijk werklozen aanwerven met opeenvolgende contracten van bepaalde duur. Dit is een uitzondering op de regel dat opeenvolgende tijdelijke contracten uitmonden in een arbeidsovereenkomst van onbepaalde duur.

Altijd op de hoogte van wat er speelt in de hr-wereld?

Schrijf je in op onze nieuwsbrief. We berichten in de komende weken uitgebreid over al deze veranderingen.

Gerelateerde artikelen

refresh Meer artikelen