"Dit was hoognodig": nieuwe cao verplicht telewerkbeleid tijdens coronacrisis

Door Geert Vermeir - 9 februari 2021 - Leestijd: 5 minuten

Corona

In veel ondernemingen is telewerk al bijna een jaar de norm. Wat halfweg maart 2020 halsoverkop begon, werd intussen het nieuwe normaal voor een pak werknemers. Bedrijven die nog geen telewerkbeleid hadden uitgewerkt, worden nu hiertoe verplicht door de nieuwe cao nr. 149. Daarin schept de Nationale Arbeidsraad (NAR) het wettelijk kader voor aanbevolen of verplicht telewerk in het kader van de coronacrisis. SD Worx-experten Geert Vermeir en Raïna Gelaude lichten toe.

Banner

Een opstapje, geen droomscenario

Hoewel thuiswerk al een hele tijd verplicht is, ontbreekt in veel bedrijven nog een duidelijk kader. De NAR maakt een einde aan deze rechtsonzekerheid met een tijdelijke en aanvullende cao. “Dit was hoognodig”, verduidelijkt Geert Vermeir, juridisch expert bij SD Worx. “Niet enkel voor juristen, maar voor alle betrokken partijen die antwoorden zochten op enkele prangende vragen. Tot voor kort tastte je daar wat in het duister, wegens een gebrek aan referentiekader.”

Wie zich aan eenvoudige, algemene spelregels verwachtte, blijft op zijn honger zitten. Toch biedt de cao een kans om telewerk beter te omkaderen in bedrijven waar dat nog niet het geval was. Geert: “De cao verplicht werkgevers zonder telewerkbeleid om afspraken te maken. De concrete invulling ervan verschilt naargelang hun specifieke situatie en activiteiten. Ook de bedrijfscultuur en de voorgeschiedenis rond telewerk spelen een rol. Heeft een bedrijf al een lange traditie of is telewerk een compleet nieuw gegeven? Je kunt beide situaties niet over dezelfde kam scheren.”

Praten is goud

Voor telewerkers gelden in principe dezelfde arbeidsvoorwaarden als op de werkvloer. De cao vult die aan met specifieke voorwaarden bij aanbevolen of verplicht thuiswerk. Geert: “Concreet gaat het over de terbeschikkingstelling van materiaal of toekenning van een kostenvergoeding, de arbeidsduur- en regeling, controle door de werkgever, gegevensbescherming en de regels van het sociaal overleg.” Vooral dat laatste is opvallend want een telewerkpolicy kunnen werkgevers in principe eenzijdig doorvoeren.

“De cao benadrukt het belang van een goed gesprek met de betrokken overlegorganen”, zegt legal advisor Raïna Gelaude. “Welke vorm dat gesprek aanneemt, hangt af van de specifieke overlegcultuur in de onderneming en het gewenste resultaat: leg je de bijkomende arbeidsvoorwaarden vast in een cao, het arbeidsreglement, een individueel akkoord of policy?”

Aandacht voor mentaal welzijn

De cao heeft ook oog voor de verplichtingen rond welzijn op het werk en vult deze aan met specifieke bepalingen voor telewerk. Zo ontvangt de telewerker informatie over de preventiemaatregelen (aanpassing arbeidspost, ergonomie, beeldschermgebruik …) en de contactgegevens van de preventieadviseur.

Daarnaast moet de werkgever ook maatregelen nemen om de verbondenheid van telewerkers met collega’s en de onderneming te behouden. Dit om het isolement van de telewerker te voorkomen. Geert: “Het is positief dat de cao hier aandacht aan geeft, maar afdwingbaar is dit niet. Zeker fysieke terugkeermomenten zijn in de huidige omstandigheden niet meteen aan de orde.”

Bedenktijd voor twijfelaars

Cao nr. 149 heeft een beperkte geldigheidsduur, uiterlijk tot 31 december 2021 – of tot op de dag waarop verplicht (en eventueel aanbevolen) telewerk ophoudt. Dat is vooral goed nieuws voor werkgevers met koudwatervrees rond structureel telewerk. Raïna: “Wie liever nog even de kat uit de boom kijkt, kan zich nu beperken tot een tijdelijk beleid. Werkgevers die al overtuigd zijn van de voordelen van telewerk, kunnen intussen wel overstappen naar een structureel of occasioneel beleid op basis van cao nr. 85 of de wetgeving rond werkbaar en wendbaar werk.”

Goed om te weten: de cao zelf voorziet geen sancties voor werkgevers die geen afspraken maken, maar de sociale strafwet schrijft wel een administratieve geldboete voor. “Zover komt het allicht niet meteen”, aldus Raïna. “Verwacht wordt dat eerst een waarschuwing volgt. Enkel wie halsstarrig blijft weigeren, riskeert een geldboete.”

Vlaanderen subsidieert omschakeling naar duurzaam telewerken

Nog tot het einde van het jaar kun je de werkbaarheidscheques van de Vlaamse regering ook gebruiken om telewerken in je organisatie beter te implementeren, bijvoorbeeld om een duurzame telewerkpolicy uit te werken. Voorwaarde is wel dat je je laat begeleiden door een erkende dienstverlener bij de uitvoering ervan. SD Worx is zo’n dienstverlener.

SD Worx helpt je graag!

Maakte je vóór 1 januari 2021 al heldere afspraken rond structureel of occasioneel telewerk, dan hoef je verder niets te doen. Werkte je nog geen beleid uit, dan helpen we je graag. 

Wil je tijdelijk iets op papier zetten om te voldoen aan de verplichting van de cao, download onze modelpolicy

Ga zelf aan de slag met onze praktische toolkit telewerken. Wens je hierover meer informatie, neem dan een kijkje op onze themapagina rond telewerken.

Gerelateerde artikelen

refresh Meer artikelen