Sociaal overleg: 4 goede praktijken

Door Matthias Jacxsens - 20 februari 2019 - Leestijd: 3 minuten

Sociaal overleg

Waarom sociaal overleg nog zo vaak een wij-zij-verhaal is. Professor Peggy De Prins (AMS) vraagt het zich luidop af bij de start van de Dag van het sociaal overleg. Ze zet er de toon mee voor een inspirerende namiddag over toekomstgerichte sociale dialoog, de clash voorbij. Die vatten we voor jou samen in 4 goede praktijken.

Sociale verkiezingen

De cao-wet bestaat een halve eeuw en de wet op de ondernemingsraden doet met zijn 70 lentes nog beter. Bovendien loopt de huidige cyclus van sociaal overleg op zijn laatste benen. Redenen genoeg om de sociale dialoog in het bedrijfsleven voor het voetlicht te plaatsen. Dat deden we op 11 december 2018 samen met 100 hr-professionals die dagelijks werk maken van de sociale relaties binnen hun onderneming. Experts en ervaringsdeskundigen hielden een warm pleidooi voor cocreatie en dialoog:

1. Beschouw elk overleg als een sociaal overleg

Sociaal overleg heeft een reputatieprobleem, zoveel is zeker. Het krijgt doorgaans alleen media-aandacht wanneer er een kink in de kabel is of – erger nog – een open clash ontstaat tussen een werkgever en zijn werknemers. Professor Peggy De Prins van Antwerp Management School: “Nochtans zijn er ook mooie verhalen van bedrijven die trots zijn op hun sociale dialoog. En die organisaties hebben één ding gemeen: naast de formele overlegkanalen investeren ze in informeel bottom-upoverleg.”

Het werkoverleg, bijvoorbeeld, is de gelegenheid bij uitstek om binnen teams issues uit te klaren rond onder meer arbeidsomstandigheden, werkdruk en communicatie.  Peggy De Prins: “Want voelen de medewerkers dat ze geen gehoor krijgen bij hun leidinggevenden, dan dreigen de frustratie en onmacht uit te monden in collectief werknemersverzet op straat. Of steeds vaker in stil individueel verzet in de vorm van verzuim.”

2. Zet in op cocreatie met alle betrokken partijen

Een bedrijf dat terecht trots mag zijn op zijn sociaal overleg is verzekeraar AXA. Olivier Vanbellinghen, Director Social Relations, HR Legal & Well Being slaagde er met zijn team in om het roer op hr-vlak volledig om te gooien. Olivier Vanbellinghen: “Op een periode van zes jaar maakten we de switch naar een nieuw verloningssysteem en plaatsonafhankelijk werken. Deze nieuwe manier van werken doopten we ‘One AXA’ en rolden we uit in cocreatie met de sociale overlegorganen.” Doorheen het hele traject bouwden de betrokkenen een band van vertrouwen en wederzijds respect op, onder meer dankzij de continue aandacht voor transparante communicatie op alle overlegniveaus. 

3. Maak goede afspraken (en dus goede vrienden)

Hoe opener de dialoog, hoe vlotter de onderhandeling. Daar is ook Jan Vanthournout, senior legal manager bij SD Worx, van overtuigd. Maar ook door een aantal pragmatische basisafspraken op papier te zetten, sluit je veel mogelijke conflicthaarden uit. Jan Vanthournout: “Besteed aandacht aan het huishoudelijk reglement van je ondernemingsraad en comité voor preventie: hoeveel tijd mogen de afgevaardigden aan hun mandaat besteden? Hoe worden syndicale afwezigheden aangevraagd? En wat bij overdreven gebruik ervan?”

Met de sociale verkiezingen in het vooruitzicht loont het daarbovenop de moeit om orde op zaken te stellen in je arbeidsreglement, policy’s, arbeidsregeling enzvoort. Jan Vanthournout: “Ook belangrijk: neem je organigram onder de loep. Wie rapporteert aan wie? En is de functie-inhoud van iedereen scherp genoeg omschreven? Met expliciete functieomschrijvingen en -titels zorg je er niet alleen voor dat het begrip leidinggevende beter aansluit bij de dagelijkse realiteit, het is ook voor iedereen glashelder wie tot de hoogste twee niveaus in de hiërarchie behoort.”

4. Creëer ownership voor de sociale verkiezingen

Hoewel je zittende overlegorganen in principe aan zet blijven tot op de verkiezingsdag, moet je er rekening mee houden dat er vanaf het najaar van 2019 geen beslissingen meer zullen vallen in lastige dossiers. “De eerste maanden van 2019 vormen het moment bij uitstek om het sociaal overleg in je organisatie nog een laatste keer te boosten”, benadrukt Matthias Jacxsens, senior legal consultant bij SD Worx. 

“Voorzie daarnaast al de nodige budgetten en mankracht voor de voorbereiding van de stembusgang in mei 2020. En daar hoort ook een trekker bij die op de cruciale momenten van de procedure vrijgespeeld wordt om het project in goede banen te leiden.” Want één ding is zeker: wie tijdig dat ownership creëert, toont dat hij het sociaal overleg in zijn organisatie ernstig neemt. 

Goed voorbereid naar de stembus?

SD Worx kan je doorheen de hele procedure loodsen. Voor meer informatie over de sociale verkiezingen, surf naar onze themasite www.sdworx.be/SocialeVerkiezingen.


sociale verkiezingen SD Worx

Gerelateerde artikelen

refresh Meer artikelen