Herstructurering en collectief ontslag: 5 vragen die je eerst moet stellen

Door Jan Vanthournout - 5 mei 2020 - Leestijd: 3 minuten

Corona

Dat de heropstart na de coronacrisis niet zonder slag of stoot zal gebeuren, staat buiten kijf. Bij sommige ondernemers staat het water aan de lippen. Als onderneming in moeilijkheden krijg je toegang tot een aantal maatregelen om de financiële druk te verlichten. Maar in het slechtste geval is een herstructurering met collectief ontslag onafwendbaar. 

Herstructurering en ontslag corona

De reglementering rond collectief ontslag geldt wanneer je in een periode van 60 kalenderdagen een bepaald aantal werknemers – afhankelijk van de grootte van je bedrijf –ontslaat, zonder dat die werknemers daarvoor verantwoordelijk zijn. 

Vraag 1: welk prijskaartje hangt er aan het collectief ontslag?

De berekening van het sociaal passief is een cruciale maar uiterst delicate oefening. Eerst en vooral zijn er de vele wettelijk verplichte vergoedingen. Daarnaast moet je de voordelen mee in rekening brengen om de inschakelings- of opzeggingsvergoedingen te becijferen. Maar hoe begroot je die correct?

Vraag 2: worden er beschermde werknemers getroffen?

Het Belgische arbeidsrecht voorziet tal van beschermingen. De syndicale zijn het bekendst, maar ook wie bijvoorbeeld tijdskrediet, educatief verlof of zwangerschaps- en bevallingsrust opneemt, is beschermd tegen ontslag. Delen er beschermde werknemers in de klappen, dan kan dat de besprekingen met de vakbonden beïnvloeden. 

Opgelet: nieuwe occulte periode door uitstel sociale verkiezingen
Door de coronacrisis werd de procedure voor de sociale verkiezingen onderbroken op dag X+35. De occulte periode is intussen voorbij, maar 36 dagen voor de heropstart van de procedure begint er opnieuw zo’n – weliswaar beperktere – termijn. Bedoeling: de bescherming garanderen van kandidaten die op de nieuwe dag X+76 iemand op de kandidatenlijst vervangen. Lang verhaal kort: werknemers ontslaan in die nieuwe occulte periode is af te raden. Het risico bestaat immers dat je iemand ontslaat die beschermd is. 

Vraag 3: val je onder de reglementering ‘sluiting onderneming’?

Er is sprake van sluiting onderneming wanneer je de hoofdactiviteit van je bedrijf of een afdeling definitief stopzet, waardoor het aantal werknemers daalt tot minder dan een kwart. De wetgeving geldt voor alle ondernemingen (of afdelingen) met gemiddeld minstens 20 werknemers tijdens de 4 kwartalen voorafgaand aan het kwartaal van de stopzetting. 

 

Val je onder deze voorwaarden, dan heeft dit een financiële impact. Je moet namelijk een wettelijke sluitingsvergoeding betalen. 

Vraag 4: zijn er sociale vangnetten binnen je sector?

Haal je met je aantal geplande ontslagen niet het quotum voor collectief ontslag of sluiting? Hou er rekening mee dat heel wat paritaire comités vangnetten hebben voor dergelijke situaties. Concreet moet je dan in overleg gaan met de vakbonden volgens een sectoraal opgelegd tijdsmodel voor meervoudig ontslag of werkzekerheid. Doe je dat niet, dan kunnen er sancties volgen in de vorm van extra vergoedingen of exitpremies voor de getroffen werknemers. 

Vraag 5: voerde je al eerder een herstructurering met ontslagen door?

In dat geval zal het toen overeengekomen sociaal plan als basis dienen voor de huidige besprekingen.

En last but not least: een collectief ontslag ontrolt zich volgens een strikte procedure. Allereerst zit je met de werknemersvertegenwoordigers rond de tafel om hen te informeren en te bekijken of het aantal ontslagen kan worden verminderd of vermeden. Vervolgens breng je de VDAB op de hoogte en richt je een tewerkstellingscel op om de ontslagen werknemers te begeleiden bij hun zoektocht naar een nieuwe job. Daarna maak je, heel vaak in overleg met de vakbonden, een sociaal plan op voor de financiële begeleiding van de ontslagen. Wil je daarbij gebruik maken van SWT (het vroegere brugpensioen), dan vraag je misschien nog een erkenning aan als onderneming in moeilijkheden of herstructurering.

Heb je geen andere keuze dan enkele harde noten te kraken? 
Schakel tijdig hulp in. We bekijken samen hoe we je kunnen bijstaan. 

Gerelateerde artikelen

refresh Meer artikelen