Nog altijd dubbel zo hoog als voor de crisis
Net als in 2009 onderzocht SD Worx de economische werkloosheid bij Belgische arbeiders. Het onderzoek werd gevoerd bij 9753 bedrijven, die in totaal 221.879 arbeiders tewerkstellen.
De economische werkloosheid explodeerde in januari 2009 en bereikte tussen februari en april 2009 een hoogtepunt. In maart en april 2009 was 23 procent van de arbeiders ten minste een dag per maand economisch werkloos (zie tabel in bijlage). Gemiddeld waren zij echter zes dagen werkloos. Vanaf april deed zich een sterke daling voor. In de vakantieperiode (juli en augustus 2009) daalde de economische werkloosheid tot 12 procent.
Maar sindsdien is er weer sprake van een gestage toename. In februari 2010 was alweer een op de zes (16 procent) Belgische arbeiders economisch werkloos. Dat cijfer ligt nog altijd dubbel zo hoog als in de periode voor de crisis, toen gemiddeld van 6 procent van de arbeiders economisch werkloos was. Wel zijn arbeider nu gemiddeld slechts vijf dagen per maand economisch werkloos, dat is één dag minder dan op het hoogtepunt van de crisis.
Sectoren
De crisis op de arbeidsmarkt woedt dus nog in alle hevigheid. Vooral sectoren als machinebouw, autoconstructie, de voedingsindustrie, reisbureaus en reisorganisatoren, herstelling van computers en consumentenartikelen en maatschappelijke dienstverlening zonder huisvesting zagen de economische werkloosheid sterk tot zeer sterk stijgen. Dalingen waren er daarentegen in de informaticaproducten, elektronica en elektrische apparatuur. Ook in de meubelindustrie werd een lichte daling vastgesteld.
Nog geen beterschap in zicht
Voor een correct beeld van de crisis op de arbeidsmarkt mag men zich dus niet beperken tot de ‘niet-werkende werkzoekenden’. Hun aantal nam in 2009 weliswaar met 51.000 toe en zal volgens het Planbureau in 2010 met bijna 56.000 eenheden toenemen, maar bevat niet de tienduizenden werknemers die in het stelsel van de economische werkloosheid terechtkwamen. In combinatie met de door het Planbureau verwachte 30.000 extra werklozen voor 2011 betekent de nieuwe stijging van de economische werkloosheid dat er voor de tewerkstelling in sommige sectoren nog niet meteen grootse vooruitzichten zijn.
Sterke daling bij grote ondernemingen, maar tendens stijgend
Economische werkloosheid is een structureel gegeven. In de regel maken meer kmo’s ervan gebruik dan grote ondernemingen. Op het hoogtepunt van de crisis was er echter duidelijk meer economische werkloosheid in grote ondernemingen dan in kmo’s. Hoewel het verschil sinds juli 2009 kleiner geworden is, maken nog altijd meer grote ondernemingen dan kmo’s gebruik van het stelsel. Opvallend is wel dat zich sinds de zomer zowel voor GO’s als voor kmo’s een stijgende tendens aftekent.
Regionale verschillen
Verschillen zijn er ook op regionaal vlak, grotendeels te verklaren door de in de regio vertegenwoordigde sectoren. Terwijl de economische werkloosheid in Vlaanderen en Wallonië amper 3 procent lager ligt dan een jaar geleden, daalde ze in Brussel met 11 procent. In de provincies West-Vlaanderen (31 procent) en Limburg (27 procent) ligt de economische werkloosheid het hoogst. In Brussel (6 procent), Antwerpen (12 procent) en Vlaams-Brabant het laagst. Vlaanderen en Wallonië wijken nauwelijks af van het Belgische gemiddelde (16 procent).
Bouwsector: stijging economische werkloosheid én hoog weerverlet
Ook in de bouw stijgt de economische werkloosheid weer, terwijl deze sector in januari en februari al volop gebruik diende te maken van het weerverlet. Door de strenge winter lag het percentage arbeiders met weerverlet zowel in januari als in februari 2010 op 4,6 procent. In 2009 was dat 4,7 procent in januari en 3,2 procent in februari. Bouwvakkers bleven in januari 2009 gemiddeld 8 en in februari 2009 gemiddeld 5 dagen thuis met vorstverlet. In 2010 was dat 10 dagen in januari en 8 dagen in februari.
Steekproef
Het onderzoek werd gevoerd bij 9753 bedrijven, die in totaal 221.879 arbeiders tewerkstellen. Economische werkloosheid is een specifieke vorm van tijdelijke werkloosheid. Bij gebrek aan werk kan een werkgever beslissen de uitvoering van een arbeidscontract tijdelijk te schorsen. Er bestaan zes subvormen van tijdelijke werkloosheid: weerverlet, jaarlijkse vakantie, technische problemen, staking, overmacht en economische werkloosheid. Gebrek aan werk om economische redenen kan zich voordoen bij daling van de productie door economische factoren, bijvoorbeeld afgenomen vraag. Al sinds het uitbreken van de crisis in 2008 hebben Belgische bedrijven massaal hun toevlucht gezocht tot het stelsel.
Meer informatie
SD Worx is een Europese HR-dienstverlener met hoofdzetel in België. De groep biedt een volledige dienstverlening rond het tewerkstellen van personeel met loonberekening en -administratie, opleiding, HR-research, sociaaljuridische, fiscale en HR consultancy, gespecialiseerde software voor personeelsdiensten en ondersteuning ter plaatse.
SD Worx biedt oplossingen op het gebied van internationale tewerkstelling in meer dan 25 landen, vanuit eigen kantoren of via kwaliteitsvolle partners. Bijna 2.000 medewerkers bedienen meer dan 40.500 klanten in de privé- en publieke sector, zowel kmo’s als grote organisaties. Met meer dan 1.180.000 loonberekeningen per maand is SD Worx de derde grootste HR-provider in Europa. De consultancyafdeling van de groep telt 400 specialisten en heeft in de verschillende HR-disciplines een toonaangevende positie.