Uit onderzoek van hr-dienstenbedrijf SD Worx blijkt dat eind april bijna een kwart (23%) van de Belgische arbeiders ten minste een dag per maand economisch werkloos was. Vooral mannen tussen de 25 en de 54 jaar komen in het stelsel terecht. Economische werkloosheid is ook meer een fenomeen van grote ondernemingen dan van kmo’s. In Vlaanderen en Wallonië is een op de vier arbeiders economisch werkloos. In Brussel een op de zes. Uitschieters zijn de provincies Limburg, met 36% van de arbeiders in economische werkloosheid en West-Vlaanderen, met 37%.
Om niet te moeten overgaan tot naakte ontslagen hebben Belgische bedrijven de voorbije maanden massaal hun toevlucht gezocht tot economische werkloosheid. Goede, gekwalificeerde arbeidskrachten waren voor de crisis al schaars en zullen dat nadien ook nog zijn. Voorlopig lijkt het stelsel van de economische werkloosheid uitkomst te bieden
Voor de tweede keer dit jaar onderzocht SD Worx de economische werkloosheid bij Belgische arbeiders. Die explodeerde in januari van dit jaar. Toen werd een verdubbeling vastgesteld van het aantal arbeiders in economische werkloosheid tegenover oktober 2008. Eind april spreken we van een stijging van 145% tegenover oktober. Bijna een kwart (23%) van de arbeiders was in april 2009 ten minste een dag economisch werkloos. Dat is exact evenveel als in maart 2009, maar nog altijd twee procent hoger dan in februari.
Vooral sectoren als textiel, metaal en de productie van elektronica maken in hoge mate gebruik van het stelsel. Gemiddeld zijn arbeiders ook langer economisch werkloos. Normaal zijn arbeiders in de economische werkloosheid gemiddeld vier tot vijf dagen per maand werkloos. Sinds februari is dat zes dagen.
(Klik op de afbeelding om te vergroten)
Bijna 40% van de arbeiders in West-Vlaanderen en Limburg zijn economisch werkloos
Regionaal vallen er grote verschillen vast te stellen. In Wallonië ligt de economische werkloosheid het hoogst. Daar waren 25% van de arbeiders minstens een dag werkloos in maart en april. In Vlaanderen was dat telkens 23%. In het Brusselse Hoofdstedelijk Gewest 16% en 15%. De provincies Antwerpen (17%) en Vlaams-Brabant (16%) scoren het beste. Daar ligt het aandeel arbeiders met economische werkloosheid maar half zo hoog als in de provincies Limburg (36%) en West-Vlaanderen (37%). In maart piekte de economische werkloosheid in West-Vlaanderen op 39%. Bijna vier op de tien arbeiders waren toen economisch werkloos.
(Klik op de afbeelding om te vergroten)
Vooral voltijds werkende vrouwen en mannelijke arbeiders tussen 25 en 54 worden getroffen
In de regel krijgen meer mannen dan vrouwen met economische werkloosheid te maken. Het verschil neemt echter toe ten nadele van de mannelijke arbeiders. In november was 10% van de vrouwen economisch werkloos en 11% van de mannen. In april was dat 20% van de vrouwen en 24% van de mannen. Bekijken we beide groepen naar type arbeidscontract dan zijn het 30% van de voltijds werkende vrouwen die in het stelsel terechtkomen, tegenover 25% van de voltijds werkende mannen. Bij deeltijdse contracten liggen de percentages een stuk lager, hoewel nog altijd 13% van de vrouwen en 18% van de mannen minstens een dag per maand economisch werkloos zijn. Verder stelde SD Worx vast dat in de maanden maart en april een op de vier mannelijke arbeiders tussen de 25 en de 54 jaar economisch werkloos was, een stijging met drie tot vier procent tegenover de maanden januari en februari.
(Klik op de afbeelding om te vergroten)
Normaal gezien maken kmo’s meer gebruik van het stelsel van de economische werkloosheid dan grote ondernemingen. Door de crisis is de verhouding tussen kmo en go nu omgekeerd: relatief meer grote ondernemingen gebruiken economische werkloosheid als buffer tegen ontslag. In de bedrijven met 500-999 werknemers waren in maart 28% en april 31% van de arbeiders economisch werkloos. Bij kmo’s lag dat percentage in april op 16%. Vooral grotere kmo’s (50-99 werknemers) maken meer gebruik van het stelsel.
Bedienden: gunstigere oplossingen dan tijdskrediet
Begin dit jaar werd een toename van het aantal aanvragen voor tijdskrediet vastgesteld. Omdat voor bedienden geen economische werkloosheid was, leken bedrijven geneigd tijdskrediet als alternatief in te schakelen. Toch stelde SD Worx sinds begin 2009 geen opmerkelijke toename van de vraag naar tijdskrediet vast. Andere formules blijken immers financieel gunstiger uit te vallen. ‘Als we alle formules de revue laten passeren, is tijdskrediet één van de alternatieven,’ zegt Jan Vanthournout, Legal Manager bij SD Worx. ‘In de praktijk maakt men meestal de keuze voor andere scenario’s zoals collectieve arbeidsduurvermindering of de Vlaamse overbruggingspremie, die financieel aantrekkelijker zijn. Bovendien wachten bedrijven nu ook af wat de drie nieuwe systemen voor arbeidsduurvermindering zullen opleveren. Die gelden ook voor bedienden. Met crisistijdkrediet, crisisarbeidsduurverkorting en collectieve schorsing zullen bedrijven de crisis hopelijk kunnen overbruggen zonder te moeten overgaan tot naakte ontslagen.’
Steekproef
Het onderzoek werd gevoerd bij 8960 bedrijven, die in totaal 166420 arbeiders tewerkstellen. Enkel de economische werkloosheid werd gemeten. Dat is een specifieke vorm van tijdelijke werkloosheid. Bij gebrek aan werk kan een werkgever beslissen de uitvoering van een arbeidscontract tijdelijk te schorsen. Er bestaan zes subvormen van tijdelijke werkloosheid: slechte weersomstandigheden, jaarlijkse vakantie, technische problemen, staking, overmacht of, zoals bij economische werkloosheid, gebrek aan werk om economische redenen zoals bij daling van de productie door afgenomen vraag.
Voor meer informatie kunt u terecht bij:
Dirk Van Bastelaere, SD Worx, tel. 03/201 72 05 of 0489/946952, dirk.vanbastelaere@sdworx.com
SD Worx
SD Worx biedt onder het ‘Proxy’ label specifieke dienstverlening aan kmo’ers aan, ook over het maken van afspraken rond de extralegale voordelen. De Divisie Kmo van SD Worx telt 340 medewerkers. Samen staan ze in voor meer dan 27.000 kmo-werkgevers die in totaal meer dan 200.000 werknemers tewerkstellen. De dienstverlening is, via meer dan 25 kantoren, sterk regionaal uitgebouwd. Elke regionale kmo-ploeg biedt een totaaldienstverlening rond loonberekening, sociale wetgeving en personeelsbeleid, met praktisch advies van een vertrouwenspersoon die de kmo-problematiek door en door kent.
Voor een overzicht van de proxy-kantoren zie: www.sdworx.be/kmo