Economische werkloosheid is een specifieke vorm van tijdelijke werkloosheid. Bij gebrek aan werk kan een werkgever beslissen de uitvoering van een arbeidscontract tijdelijk te schorsen. Er bestaan zes subvormen van tijdelijke werkloosheid: weerverlet, jaarlijkse vakantie, technische problemen, staking, overmacht en economische werkloosheid. Gebrek aan werk om economische redenen kan zich voordoen bij daling van de productie door economische factoren, bijvoorbeeld afgenomen vraag. Economische werkloosheid kan momenteel alleen voor arbeiders ingeroepen worden en niet voor bedienden.
SD Worx bekeek de evolutie van de economische werkloosheid sinds januari 2007. Daarbij stelden zij vast dat er het hele jaar door economische werkloosheid is. Doorgaans ligt het percentage arbeiders dat economisch werkloos is tussen de 4% en de 8%, met een gemiddelde van 6% voor de voorbije twee jaar. Deze economische werkloosheid loopt parallel met het weerverlet en kent een typische jaarcyclus: hoger in de wintermaanden,
lager in de zomermaanden.
Economische werkloosheid en weerverlet
Het aandeel van de economische werkloosheid in de totale tijdelijke werkloosheid is groot
(gemiddeld 76%), maar neemt af naarmate het aandeel van het weerverlet (gemiddeld 17%) stijgt. Door de strenge winter steeg het aandeel van het weerverlet in januari 2009 tot 29%. Het aandeel economische werkloosheid bedroeg toen 69%. In februari zag het plaatje er al helemaal anders uit. Het aandeel weerverlet in de tijdelijke werkloosheid was toen gedaald naar 14%, terwijl het aandeel economische werkloosheid was gestegen naar 84%.
Tussen oktober 2008 en februari 2009 was er meer dan een verdubbeling van het aantal arbeiders in economische werkloosheid (+120%). Gemiddeld waren deze arbeiders ook langer economisch werkloos. Het totaal aantal dagen steeg in deze periode met 140%. Normaal zijn arbeiders in de economische werkloosheid gemiddeld vier tot vijf dagen per maand werkloos. In februari was dat gemiddeld zes dagen.
Economische werkloosheid laat zich nog op een andere manier berekenen. Namelijk als de verhouding tussen het aantal dagen economische werkloosheid en het totaal aantal te werken dagen in een jaar (= gemiddeld 220 dagen, vakantiedagen inclusief, zonder overuren). Zo is er sprake van een verdrievoudiging van de economische werkloosheid tussen oktober 2008 (2,22%) en februari 2009 (6,2%).
Percentages economische werkloosheid en weerverlet
(Klik op de afbeelding om te vergroten)
Explosieve stijging in Limburg
De stijging van het percentage economische werkloosheid is nagenoeg even groot in Wallonië als in Vlaanderen. In beide gewesten verdrievoudigde de economische werkloosheid tussen oktober 2008 en februari 2009. Op provinciaal niveau viel een explosieve stijging vast te stellen in Limburg. In oktober zat Limburg op 1,7%, in december op 8,1% en in januari op 11,4%. Een sterke stijging viel ook in West-Vlaanderen
te noteren: van 5,1% in oktober tot 10,8% in februari.
(Klik op de afbeelding om te vergroten)
(Klik op de afbeelding om te vergroten)
Meer grote ondernemingen dan kmo’s
In de regel maakten kmo’s meer gebruik van het stelsel van de economische werkloosheid dan grote ondernemingen.
Voor de crisis zag de top drie van bedrijven die gebruik maken van het stelsel van economische werkloosheid, gerangschikt naar grootte van de onderneming er als volgt uit:
| Bedrijven naar omvang |
|
Percentage economische werkloosheid |
| < 20 werknemers |
|
1,84% |
| 50 - 99 werknemers |
|
1,63% |
| 500 - 999 werknemers |
|
1,56% |
Economische werkloosheid kwam vooral voor in de kleinste kmo’s. Door de crisis is de verhouding tussen kmo en go nu omgekeerd: relatief meer grote ondernemingen gebruiken economische werkloosheid als buffer tegen ontslag.
| Bedrijven naar omvang |
|
Percentage economische werkloosheid |
| 500 - 999 werknemers |
|
5,69% |
| 100 - 249 werknemers. |
|
4,29% |
| >= 1000 werknemers |
|
3,94% |
(Klik op de afbeelding om te vergroten)
Belgische bedrijven hebben massaal hun toevlucht gezocht tot het instrument van de economische werkloosheid om geen arbeiders te moeten ontslaan. Goede, gekwalificeerde arbeidskrachten waren voor de crisis al schaars en zullen dat nadien ook nog zijn. Om talent te behouden, biedt het stelsel van de economische werkloosheid voorlopig uitkomst.
Voor meer informatie kunt u terecht bij:
Dirk Van Bastelaere, SD Worx,
tel. 03/201 72 05 of 0498 / 94 69 52
email: mailto: dirk.vanbastelaere@sdworx.com
SD Worx
SD Worx biedt onder het ‘Proxy’ label specifieke dienstverlening aan kmo’ers aan, ook over het maken van afspraken rond de extralegale voordelen. De Divisie Kmo van SD Worx telt 340 medewerkers. Samen staan ze in voor meer dan 27.000 kmo-werkgevers die in totaal meer dan 200.000 werknemers tewerkstellen. De dienstverlening is, via meer dan 25 kantoren, sterk regionaal uitgebouwd. Elke regionale kmo-ploeg biedt een totaaldienstverlening rond loonberekening, sociale wetgeving en personeelsbeleid, met praktisch advies van een vertrouwenspersoon die de kmo-problematiek door en door kent. Voor een overzicht van de proxy-kantoren zie: www.sdworx.be/kmo