In het vierde kwartaal van 2008 daalde de structurele tewerkstelling in Belgische kmo’s met slechts 0,2%. Dat blijkt uit de kmo-jobindex van SD Worx. Het jobverlies is het grootst in Antwerpen (-0,8%) en West-Vlaanderen (-0,9%). Globaal was 2008 wel het op één na beste jaar voor de tewerkstelling in kmo’s sinds 2005.
De kmo-jobindex van SD Worx staat nu op 108,4. Dat betekent dat er sinds de start ervan in januari 2005 op 100 voltijdse kmo-medewerkers 8,4 nieuwe arbeidsplaatsen zijn gecreëerd. Structurele tewerkstelling houdt in dat tijdelijke tewerkstelling, zoals interim-arbeid en jobstudenten, niet in het onderzoek zijn opgenomen.
In het vierde kwartaal van 2008 daalde de structurele tewerkstelling in Belgische kmo’s met 0,2%. In de laatste drie maanden van 2008 gingen er op duizend jobs dus twee verloren. Dat stelde kmo-dienstverlener SD Worx vast. Het is de sterkste daling sinds de start van de kmo-jobindex. Enkel in Q1 2006 was er de voorbije vier jaar een achteruitgang op kwartaalbasis (-0,1%). In Q2 2005 was er een nulgroei. Alle andere kwartalen nam de tewerkstelling in Belgische kmo’s toe.

Vierde kwartaal 2008 al in het rood vanaf november
Typisch voor het vierde kwartaal is de negatieve, seizoensgebonden knik in december. In 2006 was dat -0,2% en in 2007 -0,3%. In december 2008 was deze daling iets sterker: -0,4%.
Normaal gezien gaat aan deze knik een positief najaar vooraf. De tewerkstelling trekt na de zomervakantie weer aan en piekt in september en oktober. Een consolidatie van deze tendens volgt dan in november, met een doorgaans beperkte groei (2005: +0,3%; 2006: +0,2%; 2007: +0,1%).
Anders dan de voorbije jaren stelde SD Worx in 2008 ook al in november een daling vast (-0,3%).
Sterkste daling in Antwerpen en West-Vlaanderen
Regionaal zijn er een paar opmerkelijke vaststellingen:
- Er is een daling van de tewerkstelling in de drie gewesten: Vlaanderen
- 0,3%, Brussel -0,2% en Wallonië -0,1%. In het derde kwartaal was er nochtans een groei in die drie gewesten.
- De sterkste dalingen zijn er in Antwerpen (-0,8%) en West-Vlaanderen (-0,9%). Toch zijn dit, voor de korte tijdspanne die de kmo-jobindex bestrijkt, geen records. In het eerste kwartaal van 2006 daalde de tewerkstelling in Antwerpse kmo’s bijvoorbeeld met 1 procent. In het tweede kwartaal 2008 verdwenen er al kmo-jobs in Oost-Vlaanderen (-0,2%) en West-Vlaanderen (-0,3%)
- Tegen de algemene tendens in is er in Oost-Vlaanderen een groei van 0,8%
Verlies over de hele lijn
Bekijken we de evolutie naar omvangsklasse, dan is er in het vierde kwartaal 2008 verlies over de hele lijn: -0,2% voor de kleinste kmo’s (< 20wns), -0,5% voor de kmo’s met 20-49 werknemers en -0,5% voor de kmo’s met 50-99 werknemers.
Jaaroverzicht: 2008 ‘een goed jaar’
Voor de tewerkstelling in kmo’s was 2008 echter een goed jaar. Met een toename van 1,8 procent was 2008 zelfs beter dan 2006 (+1,7%) en een stuk beter dan 2005, toen de tewerkstelling in de Belgische kmo’s met slechts 1,5% groeide. In 2008 vond het gros van de jobgroei plaats in het eerste kwartaal (+1,2%). Ook de daaropvolgende kwartalen was er een toename (Q2 +0,3%; Q3 +0,5%). Enkel het vierde kwartaal viel negatief uit (-0,2%). Alles wijst er intussen op dat 2007, met een tewerkstellingsaangroei van 3,5%, een bijzonder goed jaar was.

Regionaal valt vooral de bijzonder sterke aangroei van 3,6% in Vlaams-Brabant op. Ook Oost-Vlaanderen met een groei van 2% en een sterk vierde kwartaal deed het goed. Volatieler was de situatie in West-Vlaanderen en Brussel, waarbij de schommelingen in West-Vlaanderen sterker waren. Het West-Vlaamse jaarresultaat was ook het laagste van heel België (+0,5%). Met een aangroei van 1,8% zit het Brusselse Hoofdstedelijk Gewest dan weer op het Belgische gemiddelde.
Jaarevolutie 2008 kmo-tewerkstellingsaangroei voor regio’s en provincies
| |
Q1 |
Q2 |
Q3 |
Q4 |
Totaal |
| Antwerpen |
0,9% |
0,4% |
0,9% |
-0,8% |
1,4% |
| Limburg |
0,0% |
1,0% |
0,7% |
-0,2% |
1,6% |
| Oost-Vlaanderen |
1,0% |
-0,2% |
0,4% |
0,8% |
2,0% |
| West-Vlaanderen |
1,3% |
-0,3% |
0,3% |
-0,9% |
0,5% |
| Vlaams-Brabant |
2,0% |
0,8% |
1,0% |
-0,2% |
3,6% |
| Vlaanderen |
1,1% |
0,3% |
0,7% |
-0,3% |
1,7% |
| Brussel |
2,0% |
-0,2% |
0,2% |
-0,2% |
1,8% |
| Wallonië |
1,2% |
0,5% |
0,5% |
-0,1% |
2,1% |
| België |
1,2% |
0,3% |
0,5% |
-0,2% |
1,8% |
Regio-evolutie 2006-2008
Een blik op de kmo-tewerkstellingsevolutie van de voorbije drie jaar brengt grote verschillen aan het licht. Zo steeg de tewerkstelling in Limburg explosief (+9,2%) in de periode 2006-2007, terwijl ze in Vlaams-Brabant vooral in de periode 2007-2008 steeg (+6,8). Het zwakst was de toename in West-Vlaanderen (+3,9%), wat mogelijk te verklaren is door de hoge tewerkstellingsgraad in die provincie.
Bovendien is de tewerkstellingsevolutie er in zekere zin ‘volatiel’ te noemen: van een bijzonder matige groei in 2006 en 2008 tot een redelijke groei in 2007. Het meest volatiel was de kmo-tewerkstellingsevolutie in het Brusselse gewest: van een lage groei in 2006 tot een bijzonder sterke groei in 2007 en een gemiddelde groei in 2008. De provincie die de gemiddelde groei van zowel het Vlaamse gewest als België de voorbije drie jaar het dichtst benadert, is Antwerpen.

SD Worx kmo jobindex
De kmo-jobindex van SD Worx geeft sedert 2005 de evolutie aan van de structurele tewerkstelling in kmo’s. Structurele tewerkstelling houdt in dat tijdelijke tewerkstelling, zoals interim- en studentenjobs, niet in het onderzoek zijn opgenomen. De jobindex is gebaseerd op een steekproef van 16.496 ondernemingen, die samen in totaal 157.670 personen tewerkstellen.
Voor meer informatie kunt u terecht bij:
Johan Van Duyse, SD Worx, tel. 03/220 22 06 of 0476/55 28 94, johan.vanduyse@sd.be
SD Worx
SD Worx biedt onder het ‘Proxy’ label specifieke dienstverlening aan kmo’ers aan, ook over het maken van afspraken rond de extralegale voordelen. De Divisie Kmo van SD Worx telt 340 medewerkers. Samen staan ze in voor meer dan 27.000 kmo-werkgevers die in totaal meer dan 200.000 werknemers tewerkstellen. De dienstverlening is, via meer dan 25 kantoren, sterk regionaal uitgebouwd. Elke regionale kmo-ploeg biedt een totaaldienstverlening rond loonberekening, sociale wetgeving en personeelsbeleid, met praktisch advies van een vertrouwenspersoon die de kmo-problematiek door en door kent.
Voor een overzicht van de proxy-kantoren zie: www.sdworx.be/kmo