Antwerpen, 5 juni 2008. Belgische kmo’s zijn erg soepel als werknemers of hun kinderen naar de dokter moeten. Ze zijn dat veel minder in ‘voorspelbare’ situaties, zoals bij wegenwerken, aangekondigde treinstakingen of co-ouderschap. Kmo-werknemers van hun kant vinden hun chefs flexibel tot zeer flexibel als het over het opnemen van snipperdagen en te laat komen gaat. Meer soepelheid wordt gevraagd voor het volgen van opleidingen tijdens de werkuren en de aanpassing van werkplanning en uurroosters.  Dat blijkt uit een grootschalig onderzoek van HR-Consultancybedrijf SD Worx naar flexibiliteit in kmo’s.

Grootschalig onderzoek

Flexibiliteit op de werkplek wordt steeds vaker een strategische tool waarmee bedrijven hun prestaties kunnen verbeteren. Een flexibele arbeidsbenadering trekt namelijk competente medewerkers aan en blijkt een prima retentiemiddel.

In de maand april voerde SD Worx een grootschalig onderzoek naar arbeidsduur en flexibiliteit in de Belgische kmo’s (werkgevers en werknemers). Bij 1251 kmo’s werden verschillende thema’s bevraagd. Hoe gaan kmo’s om met ziekte, overuren, vakantie, te laat komen en work-life maatregelen? Werknemers werd gevraagd naar de flexibiliteit van hun directe leidinggevende en naar mogelijke verbeterpunten.

Resultaten

Te laat komen
In 8 op de 10 Belgische kmo’s verwacht men dat een medewerker zich meldt als hij of zij te laat komt. Maar er zijn significante regionale verschillen. In het Waalse Gewest verwacht 92% dat de medewerker zich meldt. In het Brusselse Gewest is dat slechts 78%.
Hoe kleiner de organisatie, hoe minder vaak de medewerker moet melden dat hij te laat is. In 25% van de bedrijven met minder dan vijf werknemers hoeft een laatkomer zich niet te melden. Bij bedrijven met 5-19 is dat percentage al gedaald tot 18 procent. Bij de grote kmo’s (50-99 wns) is er in 90 procent van de gevallen wel ‘meldingsplicht’.
Als de laatkomer de verloren tijd dient in te halen (wat in 69% van de kmo’s het geval is), dan kan hij dat in 87% van de Brusselse kmo’s op een zelf gekozen tijdstip doen. In 35% van de Limburgse en West-Vlaamse kmo’s zegt de baas op welk moment de verloren tijd moet worden ingehaald.

Ziekte
70 % van de kmo’s verwacht dat werknemers een doktersattest binnenbrengen voor 1 dag ziekte. Drie op de tien kmo’s zegt dit niet strikt of consequent op te volgen. Grotere kmo’s met 50 tot 100 werknemers geven aan dit wel strikt op te volgen, vooral vanuit de wetenschap dat een doktersattest vragen een positief effect heeft op het verzuimcijfer.

Deeltijds werk en thuiswerken
Een flinke meerderheid van de kmo’s (58%) gaat in op de vraag van zijn medewerkers om deeltijds te kunnen werken. Dat dit een reële behoefte van kmo-werknemers is, blijkt uit het feit dat 17% van hen ook effectief plant om deeltijds te gaan werken. In grote ondernemingen (>500 wns) is dat bijvoorbeeld maar 13,6%.
Meer kmo-werknemers uit het Waalse gewest (23%) dan Vlaamse of Brusselse werknemers (beiden 13%) overwegen de stap naar deeltijds werk.

Een hot item is ook thuiswerken, toegestaan bij 30% van de Belgische kmo’s. In de regio Brussel bij 48%, in Vlaams-Brabant bij 33% en in Waals-Brabant bij 52% van de kleine en middelgrote bedrijven. Omdat West-Vlaamse en Limburgse kmo’s vaak medewerkers uit de eigen regio tewerkstellen, liggen de percentages daar opvallend lager. Slechts 17% van de West-Vlaamse en 16% van de Limburgse bedrijven staat thuiswerken toe.

Opmerkelijke vaststellingen zijn er ook bij onverwachte situaties waar een zekere soepelheid voor wordt gevraagd. Zo staat 84% van de kmo’s toe dat een medewerker tijdens de werkuren naar de dokter gaat en 73% dat ze voor een ziek kind thuis blijven. Iemand die op de eerste schooldag zijn kinderen wil wegbrengen, krijgt daar slechts in 43% van de bedrijven toestemming voor.
Algemeen geldt ook dat de Belgische kmo’s minder soepel zijn in ‘voorspelbare’ situaties, zoals wegenwerken, aangekondigde treinstakingen of co-ouderschap. Bij wegenwerken is afwezigheid of te laat komen niet toegestaan in 31% van de kmo’s en bij een staking van het openbaar vervoer in 27% van de organisaties. 36% van de kmo’s staat niet toe dat een ouder met een co-ouderschapsregeling vroeger stopt in de week dat de kinderen bij hem of haar wonen.

Eén op de twee kmo-medewerkers vindt chef niet flexibel genoeg 
Al met al vindt 55% van de kmo-medewerkers dat zijn directe leidinggevende niet flexibel genoeg is als het op het inwilligen van individuele eisen op het werk aankomt. Daarmee beoordeelt hij zijn chef niet strenger dan een werknemer uit grotere organisaties. Als belangrijkste verbeterpunt geeft 30 procent van de werknemers het toestaan van opleidingen tijdens de werkuren aan. Ook verwachten zij meer flexibiliteit als het op het aanpassen van werkplanning of uurroosters aankomt (18% van de wns), het opnemen van tijdskrediet (15%) en thuiswerken (14%).

Beperkte kennis wetgeving arbeidsduur
Kmo-bedrijfsleiders zelf zijn redelijk te spreken over de wetgeving rond arbeidsduur. Toch vindt 17% dat deze wetgeving hun werk in belangrijke tot hoge mate belemmert. Opvallend resultaat uit het onderzoek is ook dat een op de drie kmo’s aangeeft weinig of niet op de hoogte te zijn van de wetgeving rond arbeidsduur.  De complexiteit van de wetgeving heeft hier zeker mee te maken.

Dinsdag 10 juni: kmo-congres SD WORX over arbeidsduur en flexibiliteit
Op dinsdag 10 juni organiseert SD Worx het kmo-congres De kern van de zaak. Onder leiding van Paul D’hoore discussiëren drie zaakvoerders van kmo’s over een sociaal-juridisch, een financieel en een hr-onderwerp. Centraal staat het grote SD Worx-onderzoek naar arbeidsduur en flexibiliteit dat plaatsvond tussen 8 en 25 april 2008 bij 1251 kmo’s. De resultaten van dit onderzoek worden gepresenteerd door SD Worx kmo-consultant Cindy Rowe.

Het congres vindt plaats in Voka Limburg, Gouverneur Roppesingel 51, Hasselt. Vervolgcongressen zijn er op dinsdag 17 juni in De Montil, Affligem en op donderdag 19 juni in ‘Ter Eeste’ (Brouwerij Rodenbach) in Roeselare. Gedetailleerd programma en inschrijvingen op http://www.sd.be.

Voor meer informatie kunt u terecht bij:
Dirk van Bastelaere, SD Worx, tel. 03/201 72 05  of 0498/94 69 52, mailto:dirk.vanbastelaere@sd.be
of Liesbeth Rogiers, Trimedia, tel. 02/713 09 01, lrogiers@trimedia.be